Trả lời Vietsciences phỏng vấn, tháng 8 2004
Vietsciences Phỏng vấn Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng
http://vietsciences.free.fr/vongtaylon/kinhnghiemthaytro/phongvan_ndhung.htm
1. Xin GS cho biết về những công trình giúp đỡ cũng như cộng tác hiện tại cuả GS đối với Việt Nam?
Hiện nay tôi đang tiếp tục quản lý và điều hành năm chương trình giúp đỡ Việt Nam nghiên cứu khoa học và giáo dục đào tạo.
“Dẫn giải về đề án EMMC”
Đáng kể nhất là chương trình EMMC (European Master in Mechanics of Construction) đã được đề xướng và tài trợ từ tháng bảy năm 1995 cho đến 2001 và đang tiếp tục tại Đại Bách khoa Tp Hồ Chí Minh. Chương trình này hiện trên đường Việt nam hoá và sẽ kéo dài cho đến 2007. Đây là một chương trình Cao học do trường Đại học Liège đề xướng và chủ trì với sự tham gia của Cộng đồng các trường Đại học Bỉ nói tiếng Pháp (Bruxelles, Louvain-la-Neuve, Mons, Namur, Gembloux).
Mô hình được đem ra áp dụng là du học tại chỗ. Học viên học tại Việt Nam một chương trình Master (Thạc sỹ) của ĐH Liège theo cách tổ chức của Bỉ và các do giáo sư Bỉ sang thỉnh giảng. Ngôn ngữ sử dụng chính là tiếng Anh.
Mỗi khoá kéo dài 2 năm. Năm đầu học 10 giáo trình công nghệ kỹ thuật hiện đại đặc biệt về các phương pháp mô hình và mô phỏng, các phương pháp tính toán cấu trúc phức tạp và các môi trường liên tục liên quan đến xây dựng, cơ khí, công trình biển, kỹ thuật hàng không, tàu biển… Năm thứ hai dành cho việc chuần bị luận văn ra trường. Chỉ có từ 3 đến 5 người xuất sắc nhất nhất được sang Bỉ thực tập nghiên cứu. Đại bộ phận phải làm luận văn trong nước và được hướng dẫn thông qua INTERNET.
Cho tới nay chương trình EMMC đã xây dựng đươc 10 khoá. Mỗi khoá có khoảng 30 học viên theo học và trung bình chỉ có 50% trong số này được đạt tiêu chuẩn và được ĐH Liège cấp bằng.
Trên thực tế chương trình này cùng còn một lúc giúp Việt Nam đào tạo cấp tiến sỹ bằng ngân sách ngoài dự án. Thật vậy qua giới thiệu 20% những thạc sỹ tốt nghiệp đã được tiếp tục sang Âu-Mỹ soạn luận án tiến sỹ. Tôi có thể đơn cử khoá EMMC-I đã có 2 tiến sỹ báo vệ thành công tại Bỉ (Lê Đình Tuân và Vũ Đức Khôi), 1 tại Canada (Hồ Hữu Chỉnh), 4 học vên khác sắp bảo vệ tại Bỉ và tại Anh…
“Dẫn giải về đề án MCMC”
Thứ đến là chương trình MCMC (Modélisation et Calcul des Milieux Continus) cũng đào tạo Thạc sỹ đặt tại trường Đại học Bách khoa Hà Nội với sự tham gia của các trường công nghệ phía Bắc như các trường ĐH Xây dựng, Kiến trúc, Thuỷ Lợi và Quốc gia Hà Nội. Chương trình này do Chánh quyền Cộng đồng Bruxelles&Wallonie tài trợ đã bắt đầu từ năm 1998 và sẽ kéo dài cho đến cuối năm 2006. Mô hình tổ chức cũng tương tự như trong Nam duy có nội dung chương trình đào tạo thiên về môi trường thuỷ khí hơn. Chúng tôi đang tuyển sinh khoá thứ 6 và mỗi năm trung bình mỡi năm có 25 học viên theo học.
Hai chương trình đào tạo thạc sỹ trên đây đã là tiền đề của chương trình hợp tác đào tạo ghép ( Doctorat en partenariat) 50 tiến sỹ tại Âu Châu bằng ngân sách nhà nước Việt Nam với sự tham gia của 10 ĐH Châu Âu (Bỉ, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan…) và 10 ĐH Việt Nam, rãi dài khắp Trung Nam Bắc. Chương trình này do hai trường ĐH Liège và ĐH xây dựng Hà Nội chủ trì, đã triển khai năm 2003 và sẽ kéo dài cho đến 2010. Ban đọc có thể tham khảo chi tiết của dự án này qua trang website sau đây :
http://vesta.ltas.ulg.ac.be/Webasia/CFD-EU&VN/index.html
Ngoài ra chúng tôi cũng đang hoàn tất hai chương trình đào tạo thạc sỹ EU-EMMC, EU-EMMD do Liên Hiệp Châu Âu tài trợ (2001-2004). Đây là những khoá đào tạo trọng điểm song song với các khoá EMMC và MCMC đã nói ở trên. Chi tiết của hai chương trình này đã đươc miêu tả lần lượt trên hai trang websites sau đây :
http://vesta.ltas.ulg.ac.be/Webasia/EMMC/index.htm
“Dẫn giải vể đề án đào tạo 50 Tiến sỹ”
http://vesta.ltas.ulg.ac.be/Webasia/MCMCEMMD/index.htm
Những chương trình chuyên ngành trên đây được tổ chức theo hệ mở và sẵn sàng chào đón sự cộng tác, tham gia của chuyên gia Việt kiều đến từ các nước khác. Trên lộ trình Việt Nam hoá các khoá đào tạo này, chúng tôi mong mỏi mở thêm những lớp chuyên ngành khác để đáp ứng với yêu cầu càng ngày càng đông của học viên Việt Nam.
“Phía sau là Trạm quan trắc được xây dựng thông qua đề án ANTIERO”
Trên lĩnh vực thuần túy chuyển giao công nghệ và nghiên cứu khoa học, tôi còn đang triển khai dự án nghiên cứu bảo vệ bờ biển, bờ sông « ANTIERO » do Chánh phủ vùng Wallonie, Bỉ tài trợ từ năm 2001 và sẽ tiếp tục cho đến cuối 2006. Một công trình tiêu biểu đã được xây dựng tại Mũi Né, Phan Thiết sau khi một cấu trúc tối ưu đã được ĐH Liège và ĐH Thuỷ Lợi Hà Nội tham gia thiết kế, cùng một lúc bảo vệ bờ và bảo vệ bãi tắm. Cấu trúc này đang được triển khai áp dụng tại nhiều vùng biển khác tại Việt Nam. Trong 3 năm sắp đến dự án này có tham vọng phối hợp với UBNN Tỉnh Bình Thuận xây dựng một Trung tâm đo đạt, thí nghiệm và tàng trữ dữ liệu về biển và ven biển tại Phan Thiết. Trung tâm này sẽ song hành đào tạo chuyên viên kỹ thuật cho ngành biển…
“Trạm quan trắc và các đối tác của đề án ANTIERO”
Nhân dịp này chúng tôi cũng mong mỏi sự góp ý, góp sức của bạn đọc VietSciences về lãnh vực này.
2. Theo GS thì khi tiến hành các công trình này GS có gặp các thuận lợi và khó khăn gì?
Tính cách chung của những công trình trên toàn là tính tự nguyện. Người chủ trương cũng như các chuyên gia tham gia đều không ai lấy lương…Dự án chỉ có hoàn tiền chi phí đi lại và cư trú tạm của các giáo sư thỉnh giảng . Vì lý do này, các dự án do tôi đề xướng và điều hành thường có ngân sách tương đối thấp. Xin đơn cử để so sánh. Dự án AIT Việt Nam do AIT Bangkok điều hành về ngành quản trị kinh doanh với tài trợ của Thuỵ Sĩ cũng thâu nhận số học viên tương đương đặt trong khuôn viên ĐH Bách Khoa TP Hồ Chí Minh cách chúng tôi thấp hơn một từng lầu, có một ngân sách hằng năm gấp 10 lần ! Đây chính là khó khăn thứ nhất mà cũng là thuận lợi thứ nhất.
Khó khăn vì chúng tôi phải hằng năm tất bật tìm nhà tài trợ, mời giáo sư thỉnh giảng, vừa có đẳng cấp cao (ít nhất phải có học vị tiến sỹ) tại Châu Âu, vừa có lòng tự nguyện, có cảm tình với Việt Nam. Chúng tôi phải đứng ra cán đáng điều hành hầu hết các công tác quản lý : quản lý hàn lâm, học thuật, khoa học, hướng dẫn luận văn, quản lý tài chánh, quản lý nhân sự, quản lý thi cử, tuyển sinh, phỏng vấn trực diện … Chúng tôi đã phải hội nhập vào xã hội Việt Nam hiện đại, đào cho ra các đồng nghiệp tâm huyết, các học trò xuất sắc tại chổ, lập ra mỗi nơi một ban khoa học, một ban thư ký vừa hữu hiệu cho công việc, vừa ít đòi hỏi về tài chánh..
Thuận lợi vì chúng tôi có thể ngưng ngay một sớm một chiều chiến dịch trợ giúp Việt Nam nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân tài này nếu những khó khăn ách tắc chủ quan tại chỗ không có lối thoát, ngưng ngay, giao hết mà không có thiệt hại gì đáng kể cho bản thân…
Và phải nói những khó khăn ban đầu cho việc thực hiện dự án EMMC là khó mà tả cho hết trong khuôn khồ một bài phỏng vấn !.
Chúng ta hãy mường tượng về những năm 90, tư duy bao cấp vẫn còn dày đặc. Theo quan điểm của thời này, giáo dục và đào tạo là công vịệc của nhà nước, khoa học phải mang màu sắc xã hội chủ nghĩa. Tôi chỉ là một Việt kiều được đào tại xã hội tư bản, tại một nước có đại bản doanh của Minh Ước Bắc Đại Tây Dương(OTAN, NATO)…
Chúng tôi đã phải lấy chữ « nhẫn » của người xưa làm đầu, lấy phong cách «sang froid » của người Anh làm khí giới, lấy hai chữ « chịu đựng » của truyền thống Việt Nam làm gối trong những đêm âm thầm đơn độc tại khách sạn hay căn gác tầng 3 của người anh vợ tôi cho mượn ở, cho tới ngày nay tại Tp Hồ Chí Minh!
Có lúc bị công an gọi lên « làm việc », vợ tôi đã phải đi theo tôi, ngồi chờ suốt buổi trong một quán cà phê ven đường Nguyễn văn Cừ… Và chính hôm ấy, tôi đã nói với các cán bộ an ninh: “Đâu là ý đồ, là động cơ của khi tôi hăm hở về Việt Nam khá thường xuyên thuyết trình khoa học, tổ chức sê-mi-ne, tổ chức du học tại chỗ? Các ông là công an, có tất cả những phương tiện để kiểm tra, theo dõi và phát hiện những ý đồ nếu có, nhưng xin các ông không nên tốn nhiều công sức vì tại Việt Nam tôi chỉ hành động theo sự mách bảo của trái tim…”. Một tờ báo điện tử phát hành tại Việt Nam mới đây đã nhắc đến câu trả lời này…
Cũng có lần tôi phải thẳn thắng nói với một cán bộ công an đến văn phòng làm việc của tôi yêu cầu tôi « hầu chuyện » : “Năm qua có tám giáo sư quốc tế sang Việt Nam giảng dạy
Recent Comments