Trả lời phỏng vấn về việc xử dụng nhân tài và đào tạo nhân lực tại Việt Nam ngày nay

Vài lời dẫn giải:

Bài phỏng vấn này đã được một tờ báo lớn tại Sài Gòn thực hiện nhân dịp tết Mậu Tý. Sau đó bào cũng có trích đăng nhưng thiếu các chi tiết. Nay xin công bố nguyên văn sau đây.

*******

1. Sau khi đọc xong bài phỏng vấn ông Hữu Thọ trên báo chí Việt Nam tuần này (Pháp Luật TP.HCM), giáo sư có đồng tình với quan điểm không?

NĐH

Khi ông Hữu Thọ nói : “Nhân tài ngoài Đảng phải đốt đuốc mà tìm, trân trọng mà mời chứ đừng hy vọng hô hào là họ sẽ tự ra đâu” thì quá chính xác, làm sao không đồng tình được.

Tôi cũng thấy quan điểm của ông Hữu Thọ thể hiện ý kiến của phần đông những lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam bởi vì ai cũng muốn theo gương nhà sáng lập nhà nuớc hiện nay là Chủ Tịch Hồ Chí Minh: xử dụng đúng mức nhân tài ngoài đảng. Nhưng điều mọi người đều muốn mà ngoài cụ Hồ ra, chẳng thấy ai thực hiện cả, chẳng thấy áp dụng bao giờ trên thức tế Việt Nam cả, ngay cả trong giai đoạn cần thiết nhất là giai đoạn hội nhập hiện nay! Tôi muốn đến những vị trí có trọng trách.

“GS Tôn Thất Bách” 

Tại sao vậy? Tại sao một nghịch lý trần truồng như vậy mà vẫn cứ tiếp tục qua năm tháng? Theo tôi, thủ phạm chính là cơ chế chính trị khép kín của thời bao cấp, rất cần thiết trong thời chiến tranh, nhưng không phù hợp nữa trong xu thế hoà nhập phát triển. Chính ông Hữu Thọ cũng nói đến một chi tiết chứng minh cho ý kiến này. Thật vậy, khi ông nói đến việc Bác Sỹ Tôn Thất Bách, một nhân sỹ ngoài đảng, một hiền tài cả nước biết tiếng, tuy được một số lãnh đạo đồng tình vẫn không lên làm Bộ trưởng Y tế được chỉ vì quy trình lấy phiếu tín nhiệm. Một khi qui trình bỏ phiếu tín nhiệm nằm trong tay một thiểu số cơ hội và đố kỵ thì tài đức mười mươi hơn ông Tôn Thất Bách cũng không qua nổi. Thành ra quyết định là ở cơ chế. Vấn đề này không thể dừng lại ở lời kêu gọi chung chung mà là tạo ra cơ chế thật sự cầu hiền. Phải có cơ chế minh bạch, khách quan và vô tư thì mới có người tài đức xuất hiện giữ trọng trách xã hội hay chính quyền.

Khi ông Hữu Thọ nói : “Chẳng hạn, trong TP.HCM có anh Việt kiều rất uy tín, từng hoạt động giáo dục nhiều năm ở nhiều trường đại học của Tây Âu, về nước ứng cử”, ông đã có lời ưu ái muốn nhắc đến tôi, Việt kiều duy nhất mới hồi hương ra ứng cử Quốc Hội khoá 12 tháng năm vừa qua. Tôi thực lòng cảm ơn ông và vì là nguời trong cuộc tôi thấy cần phải nói lên chi tiết sau đây. Khi ông nói thêm : “….vậy mà qua bầu cử lại không đủ phiếu” , tôi có cảm tưởng ông không có thông tin đầy đủ. Sự thật là hội nghị hiệp thương lần 3 Ủy ban MTTQ TP.HCM đã không chọn tên tôi trong danh sách chánh thức ra ứng cử Quốc hội khoá XII, chứ tôi có qua bầu cử nào đâu, tôi có được bảo vệ quyền ra ứng cử của tôi đâu! Ngược lại, tại khu phố phường Phú Hữu Quận 9, tôi được tín nhiệm 100%. Đối với tôi cuộc bầu cử vừa qua là một kinh nghiệm nhớ đời. Tôi hiểu thêm cơ chế chọn người đại diện của Việt Nam ngày nay.

2. Trong phiên chất vấn quốc hội vừa qua, đại biểu Dương Trung Quốc lo ngại tình trạng lãng phí “nguyên khí quốc gia” khi một số người tài nhưng ngoài Đảng đã không được trọng dụng, không được giữ những trọng trách quan trọng. Ý kiến của giáo sư về vấn đề này như thế nào.

NĐH:

Đã đến lúc phải lên tiếng báo động mức tác hại to lớn của sự lãng phí này. Hơn bao giờ hết trong buổi hoà nhập phát triển ta cần người tài, những cá nhân có khả năng chuyên môn trong mọi lĩnh vực ở khắp các từng lớp nhân dân bao gồm hải ngoại.

Tôi cứ băn khoăn mãi tại sao cả nuớc mà không tìm được người lại giao đề án cốt lõi của công cuộc đổi mới hành chánh dự án tin học 112 cho những cá nhân chẳng có tâm cũng chẳng có tầm như vậy. Lãng phí chất xám sẽ níu theo vô số lãng phí khác, vô số tai hoạ khác…

Tôi lo là lãng phí “nguyên khí quốc gia” sẽ phương hại đến tương lai của cả dân tộc.

Nhất là ông Trung Quốc khổng lồ bên cạnh ta cải tiến nhanh hơn ta nhiều!