VIETNAMNET (Người Viễn Xứ)

PHỎNG VẤN GS.TSKH NGUYỄN ĐĂNG HƯNG VỀ VIỆC ỨNG CỬ QUỐC HỘI

1. Vì sao GS quyết định ra ứng cử ĐBQH vào “giờ chót”?

Thú thật, tôi đã nghĩ đến việc ra ứng cử ĐBQH từ nhiều tháng nay, từ ngày biết tin sẽ có khóa Quốc Hội mới XII trong năm 2007. Đã từ lâu, tôi không ngừng trăn trở về công cuộc phát triền đất nước, về trách nhiệm của người trí thức trong đại cục công nghệ hóa và hiện đại hóa nước ta. Nhưng sau đó, nhất là sau buồi hiệp thương lần thứ nhất giữa Thường vụ Quốc Hội và Mặt Trận Tổ Quốc tôi thấy hành lang dành cho các ứng viên độc lập như tôi quá chật hẹp nên tôi đành gác sang một bên ý tưởng này. Tuy nhiên, không hiểu tại sao những ngày tháng gần đây, bạn bè trong và ngoài nước, các cựu sinh viên các chương trình cao học do tôi đề xướng và điều động từ nhiều năm nay liên tục tìm gặp tôi, cổ vũ tôi bằng những lý lẽ khá thuyết phục. Tôi thử điện thoại về Bỉ hỏi ý kiến của vợ tôi. Tôi cũng rất ngạc nhiên là cô ấy cũng ủng hộ ngay với những lý do rất xác đáng. Duy có con gái lớn của tôi, một bác sỹ chuyên khoa đã lập gia đình lại khuyên tôi nên suy nghĩ thêm vì cậu em trai còn nhỏ tuổi, cần sự có mặt thường xuyên của người cha bên cạnh. Lời góp ý thân thương này làm tôi xúc động, tôi tiếp tục không có động tác gì đặc biệt và tôi vẫn theo lịch làm việc khá dày đặc của bản thân. Chiều hôm ấy lúc 19 giờ, ngày 13/3/2007 tôi sẽ phải bay ra Hà Nội ngồi vào ghế Chủ nhiệm Hội đồng giám khảo buổi bảo vệ luận văn thạc sỹ Cao học Bỉ&Việt tại ĐH Bách khoa Hà Nội.

Cũng ngày hôm ấy, nghĩa là một ngày trước kỳ hạn chót, có một buổi họp tại Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài tại TP HCM về bầu cử đại biểu QH khóa XII bắt đầu lúc 14 giờ. Chính buổi họp này đã hâm nóng lại trong tôi, nguyện vọng ra ứng cử. Buổi họp đã toát lên một sự đồng thuận mạnh mẽ và rộng rãi của các giới kiều bào, các nhân sỹ trí thức về cá nhân tôi trong việc ra ứng cử. Tôi cũng đáp ứng được những điều kiện hành chánh hiện hành cần thiết cho một người tự ứng cử..

Sau buổi họp, hồi 16 giờ tôi tò mò lên sở Nội vụ TP. HCM, xin một bộ hồ sơ dành cho ứng viên.

Trên máy bay ra Hà Nội tôi miên man nghĩ đến những bước đi sắp đến. Quyết định vào giờ chót, khả năng hoàn tất hồ sơ không cao. Tuy nhiên, có một điều rất dứt khoát ở tôi : nếu được tôi sẽ đặt vai trò ứng viên của mình dưới một tiền đề rõ nét: đi tìm đồng thuận để hòa nhập và phát triển bền vững, đồng thuận giữa quá khứ và hôm nay đề hướng đến tương lai, đây chính là việc đổi mới và kiện toàn nền giáo dục quốc dân, đồng thuận giữa người Việt trong và ngoài nước để thực hiện đoàn kết dân tộc, đây chính là việc thúc đẩy, cụ thể hóa bằng luật nghị quyết 36 về người Việt Nam định cư ở nước ngoài…

2. Trước khi quyết định ra ứng cử, điều gì làm GS trăn trở nhiều nhất để đi đến quyết định này?

Gần 18 năm gần đây, có điều kiện liên tục về Việt Nam và lắm khi tạm trú dài hạn, có dịp theo dõi thường xuyên các phương tiện truyền thông đại chúng trong nước tôi chú ý là sinh hoạt tại Quốc hội đã có nhiều diễn biến tích cực, nhiều nét mới theo hướng phát huy dân chủ, công khai tranh luận, nâng cao vị trí của Quốc hội. Tuy nhiên, tôi không khỏi không trăn trở ở chỗ là “cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước”, Quốc Hội, vẫn chưa thể hiện đúng mức vai trò của mình trong các hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước mà hiến pháp giao phó.

Tôi hy vọng lần này trong khung cảnh một nước Việt Nam đang phấn đấu để kiện toàn thiết chế đại diện của mình, đang chủ động tiếp tục phát huy dân chủ để hòa nhập vào cộng đồng thế giới, sẽ có chỗ đứng cho những cá nhân độc lập như tôi, sẽ có điểm tựa cho những góc nhìn mới về công cuộc phát triển đất nước.

Một việc cụ thể nữa làm tôi rất bức xúc và sau gần 32 năm hòa bình ta vẫn chưa có qui chế cho người Việt định cư ở nước ngoài tham gia bầu cử QH. Tết vừa rồi trong một buổi họp mặt với các Việt kiều hiện diện tại TP HCM ngài Vũ Mảo, Trưởng ban đối ngoại QH cũng có nói rất tiếc là việc này còn phải chờ đợi cho khóa sau. Mà khóa sau là 5 năm chờ đợi nữa. Tôi e rằng nếu không có gì thúc đẩy, 5 năm nữa chưa chắc có gì cụ thể.

Ngoài ra, theo thiển ý của tôi, khi người Việt định cư ở nước ngoài chưa được quyền tham gia bầu cử QH thì việc có mặt đại diện Việt kiều trong QH là chưa có thể đặt ra. Người đại diện chân chính phải là người được Việt kiều chọn lựa bầu ra. Phần tôi, tôi chỉ là một Việt kiều thực hiện xong thủ tục hồi hương từ năm 2004 và hiện nay vì công việc và gia đình vẫn phải thường xuyên trở sang Bỉ.

3. Nếu trúng cử, trong chương trình công tác của mình, ông sẽ ưu tiên vấn đề giáo dục?

Đúng vậy, vì đây là sở trường của tôi một người Việt Nam đã có 40 năm kinh nghiệm giảng dạy tại một trường ĐH Châu Âu, 18 năm lăn lộn tại Việt Nam qua các chương trình du học tại chỗ, các lớp Cao học đẳng cấp quốc tế. Những trăn trở của tôi về công cuộc GDĐT tại Việt Nam đã được tôi gởi gấm liên tục từ nhiều năm, qua những bài báo được đăng tải trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Tôi hy vọng khi trở thành đại biểu QH tôi sẽ tiếp tục con đường đã chọn lựa, ở một vị thế cao hơn, thẳng thắn và chân tình vì tương lai của mái nhà Việt Nam, không vướng bận mà khách quan vô tư, không những nói không với tiêu cực mà nói có với tích cực, với hiện đại, với đẳng cấp.

4. Ông thử hình dung nếu trúng cử ĐBQH những vấn đề mà bấy lâu ông trăn trở sẽ có kết quả như thế nào?

Tôi không dám hình dung. Nhưng tôi có lòng tin sắt đá ở hướng đi lên của tương lai đất nước! Tôi tự bảo lòng hãy trang bị cho mình lòng quyết tâm và ý chí kiên trì. Tôi tự mách bảo mình hãy làm những gì lương tâm mình cho phép.

5. GS nghĩ mình có những lợi thế gì khi ra ứng cử và lợi thế gì khi trở thành ĐBQH?

Nếu trúng cử tôi chỉ là một đại biểu trong 500 đại biểu. Lợi thế ư? Có lẽ đấy là vị thế độc lập của riêng cá nhân tôi. Tính cách vô tư của một người Việt đã thành đạt tại xứ lạ quê người bằng cái nghề rất đặc biệt là nhà nghiên cứu khoa học, nhà giáo đại học. Tại Việt Nam đã 18 năm nay, tôi chỉ có cống hiến và không hề đòi hỏi quyền lợi nào cho bản thân!

6. Là một trí thức VK, GS đánh gía như thế nào về chất lượng bầu cử ở nước ta? Bầu cử ở nước ta có gì “đặc biệt” so với các quốc gia khác?Theo GS, phẩm chất nào là quan trọng nhất của một ĐBQH?

Về việc đánh giá chất lượng bầu cử ở nước ta, tôi xin trả lời sau, vào một dịp khác. Tôi đang tập tành học hỏi kinh nghiệm.

Theo tôi một đại biểu quốc hội phải hội tụ nhiều phẩm chất cùng một lúc. Thật vậy, người ĐBQH là người đại diện của dân tại “cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước”! Phẩm chất cần thiết trước tiên phải là người gần gũi với thành phần mình đại diện, quy tải và phản ảnh được tâm tư nguyện vọng chân chính của người dân, của cuộc sống. Sau đó, phải là người có trình độ nhận thức tầm cỡ, có dũng khí dám nói dám làm, có đạo đức chí công vô tư, có khả năng phát biểu và tranh luận tại nghị trường để chân lý có cơ hội được phát huy, sự thật có cơ may được bảo vệ.

7. Trong thời hội nhập, nếu có ba yêu cầu trong công tác bầu cử, ông yêu cầu điều gì?

Minh bạch, dân chủ, hợp hiến

8. GS tin mình sẽ trúng cử bao nhiêu phần trăm?

Nay mọi việc đâu đã vào đấy. Tại TP Hồ Chí Minh có 101 người tự ứng cử thì hồ sơ của tôi có con số cuối cùng.

Việc ra ứng cử chỉ là một trong những động tác mà tôi đang thực hiện tại Việt Nam: Trở về quê hương hòa mình vào bước đi chung của dân tộc trong xu thế hòa nhập, phát triển. Tôi đã xây được một căn nhà và thành lập được một công ty công nghệ cao đang cất cánh rất tốt. Với khả năng khiêm tốn, tôi cũng đang ra sức hỗ trợ các đại học công lập và tư thục nâng cao chất lượng giảng dạy và đào tạo.

Không ai ra ứng cử mà không có niềm tin sẽ thắng cử. Tại Việt Nam muốn thắng cử phải đạt ít nhất 50% phiếu. Tôi mong mỏi sẽ đạt được ít nhất chỉ tiêu ấy.

TP Hồ Chí Minh ngày 20/3/2007