“Sự phát triển lớn mạnh của Việt Nam qua lịch sử”

ĐỂ VIỆT NAM CÓ VỊ THẾ XỨNG ĐÁNG HƠN NỮA TRÊN THẾ GIỚI

Giáo sư, tiến sĩ khoa học Nguyễn Đăng Hưng, Chủ nhiệm bộ môn Cơ học phá hủy, thuộc Khoa Kỹ thuật hàng không vũ trụ, Trường Đại học Li-giơ (Bỉ) là Việt kiều đã từng tham gia biểu tình trước trụ sở NATO đòi Mỹ rút quân khỏi Việt Nam. Hiện ông là Chủ nhiệm các chương trình Cao học Bỉ - Việt tại Đại học Bách khoa TP.Hồ Chí Minh và Đại học Bách khoa Hà Nội. Các dự án đào tạo cao học do ông dày công xây dựng đã giúp đất nước đào tạo được hàng trăm thạc sĩ khoa học. Nhân dịp Xuân ất Dậu 2005, phóng viên Tạp chí Xây dựng Đảng đã phỏng vấn ông. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn.

Phóng viên (PV): Là một người Việt Nam sống xa quê hương mỗi lần về thăm và làm việc tại đất nước ông có cảm nghĩ gì?

” Lễ hội Phật Đản”

Ông Nguyễn Đăng Hưng: Là người Việt sống xa quê hương, tôi luôn quan tâm đến tình hình đất nước. Tôi về Việt Nam thường xuyên ngay từ những ngày đầu đất nước được thống nhất cho đến nay. Cảm nghĩ của tôi cũng chuyển biến theo nhịp đổi mới không ngừng ở Việt Nam.

Năm 1976, nhân dịp Tết Bính Thìn - Tết thống nhất đầu tiên sau 22 năm chia cắt, tôi đã sớm có mặt tại Việt Nam. Ngày ấy tôi vô cùng hân hoan, quê hương không còn bóng thù, hoà bình được tái lập, đất nước thu về một mối, bà con Nam Bắc, gia đình đoàn tụ đề huề. Tôi tự nhủ đã đến lúc phải trực tiếp đóng góp phần khiêm tốn của mình hàn gắn vết thương chiến tranh, kiến thiết lại nước nhà.

Năm 1977, nhận lời mời của ủy Ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước, tôi về Việt Nam, ở lại dài hạn thỉnh giảng khoa học tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghĩ đã bắt đầu làm được điều bổ ích cho quê hương, thực hiện ước mong nung nấu từ lâu. Nhưng, do nhiều nguyên nhân khách quan, tôi đành gác lại những dự án đang và sẽ triển khai tại Việt Nam. Phải đợi mười năm sau (sau Đại hội VI), khi Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng, lãnh đạo đường lối đổi mới, năm 1989, tôi mới có cơ hội trở lại Việt Nam và tìm những điều kiện để tiếp tục thực hiện hoài bão của một người Việt sống xa xứ luôn quan tâm đến công cuộc phát triển đất nước.

Công cuộc đổi mới, hội nhập đã tạo ra xu thế vô cùng thuận lợi trong việc kêu gọi tài trợ quốc tế, góp phần giúp Việt Nam cất cánh. Những năm qua, tôi đã chắp mối đưa về Việt Nam trên hai chục dự án về phát triển giáo dục và đào tạo cao học, mở tại TP. Hồ Chí Minh 10 khoá và Hà Nội 6 khoá đào tạo thạc sĩ quốc tế. Năm nào tôi cũng về Việt Nam, có năm hai, ba lần, năm ngoái tôi qua lại đến tám lần.

Trong dịp Việt kiều họp mừng Tết Giáp Thân được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh, ngày 15-1-2003, tôi đã phát biểu cảm nghĩ của mình như sau:

“… So với mấy năm qua, có lẽ Tết này là một trong những cái Tết vui nhất. Chưa bao giờ những chuyến bay từ Châu Mỹ, Châu Âu, Châu úc, Châu á lại thường xuyên như những ngày gần đây. Chưa năm nào bà con Việt kiều từ khắp nơi trên trái đất kéo về ăn Tết đông đến thế! Hình như một vận hội mới đang đến với dân tộc Việt Nam. Người Việt Nam có thể tự hào về tốc độ tăng trưởng kinh tế nhất, nhì thế giới, cuộc sống người dân ngày càng cải thiện, chính sách xoá đói, giảm nghèo đã có hiệu quả rõ nét, vị thế của Việt Nam ngày càng được khẳng định tại Đông Nam á và trên trường Quốc tế. Năm nay, biểu thị tuyệt vời nhất có lẽ là thành tích mà tuổi trẻ Việt Nam đã đạt được tại SEA Games 22, là việc Việt Nam đã tổ chức một cách hoàn hảo Đại Hội thể thao Đông Nam á, nêu cao tinh thần thượng võ, phong cách chơi đẹp (Fair Play). Hàng triệu trái tim của người Việt ở nước ngoài đã có dịp đập cùng nhịp với 80 triệu trái tim của đồng bào trong nước. Một cái gì mới khá bất ngờ đã xảy ra: Sự trỗi dậy của lòng tự hào dân tộc, khát vọng của toàn dân vươn lên tự khẳng định mình, khẳng định chỗ đứng xứng đáng của dân tộc mình trong khu vực và trên thế giới…

Mong sao sức mạnh tiềm tàng này sẽ ngày càng được khơi nguồn đúng mức. Mong sao tinh thần thượng võ cao đẹp, phong cách “fair play” sẽ toả ra trong mọi lĩnh vực, mọi địa phương, được thể hiện bằng cơ chế, chính sách để khát vọng dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh sớm thành hiện thực.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích kinh tế - xã hội đạt được, ở nhiều nơi còn không ít tồn tại vướng mắc, rào cản về cơ chế và tệ nạn xã hội… Thách thức vẫn còn đầy dẫy. Làm thế nào để khơi dậy sức mạnh vô bờ còn tiềm ẩn trong nhân dân, trong đó có người Việt sinh sống ở nước ngoài, đây là vấn đề cần được coi trọng”.

PV: Ông suy nghĩ thế nào về chính sách đại đoàn kết dân tộc mà Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà xã hộ
i chủ nghĩa Việt Nam đã, đang thực hiện?

“Hội Nghị Diên Hồng, biểu tương của đoàn kết dân tộc”

Ông Nguyễn Đăng Hưng: Để trả lời câu hỏi này tôi xin nhắc lại phát biểu của tôi trước hơn 800 đại biểu từ khắp mọi miền đất nước về dự Đại hội VI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, từ ngày 21 đến 23-9- 2004 tại Hội trường Ba Đình: Điều lệ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ghi rõ: “Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trương phát huy truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực tự cường, đoàn kết mọi người Việt Nam ở trong và ngoài nước, không phân biệt thành phần xã hội và dân tộc, quá khứ và ý thức hệ, tôn giáo và tín ngưỡng, miễn là tán thành công cuộc đổi mới, nhằm mục tiêu giữ vững độc lập, thống nhất chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Một mẫu số chung cởi mở, rộng rãi, bao dung và toàn diện như thế thì không có lý do gì mà không tập hợp được toàn bộ dân tộc Việt, không củng cố và phát huy được sức mạnh thần thánh của khối đại đoàn kết toàn dân. Vấn đề ở đây là quyết tâm, là thời gian, là biện pháp thực hiện, là sử dụng người tài, người có tâm, có tầm, quyết đoán, dám đứng ra chịu trách nhiệm cá nhân.

PV: Ông có đề xuất gì với Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam về biện pháp thu hút ngày càng nhiều người Việt Nam ở nước ngoài về nước đầu tư xây dựng đất nước góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh, tiến mạnh hơn nữa, sánh vai các cường quốc năm châu như Bác Hồ từng mong ước?

Ông Nguyễn Đăng Hưng: Điều mà người Việt Nam ở nước ngoài quan tâm nhất là Việt Nam làm sao phấn đấu thoát cảnh tụt hậu, theo kịp các nước lân bang. Việt kiều cũng rất lo những điều kiện để thực hiện hoài bão này. Bởi vì, trong một thời gian khá dài ta đã có chính sách và những tuyên bố tốt, nhưng trong thực hiện cụ thể, qua phương pháp làm việc, qua những cán bộ tiếp xúc với Việt kiều biểu hiện sự không đồng bộ, gây cho Việt kiều những tâm tư, giảm lòng tin. Vấn đề bây giờ là xây dựng, củng cố lòng tin bằng những việc làm cụ thể. Nghị quyết số 36 của Bộ Chính trị ngày 26-3-2004 về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài cần được quán triệt sâu sắc qua những con người cụ thể, bằng phương pháp làm việc và những biện pháp hữu hiệu. Hình ảnh của Việt Nam được biểu hiện qua các đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài, những cán bộ cấp visa cho Việt kiều, qua cảng sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài… Những yêu cầu rất thông thường như nhà ở của Việt kiều hoặc Việt kiều lớn tuổi muốn về nước sinh sống nốt quãng đời còn lại cần được quan tâm giải quyết. Phải qua những việc làm cụ thể đó để xây dựng, củng cố lòng tin đối với Việt kiều và thu hút ngày càng nhiều Việt kiều đồng tâm hiệp lực xây dựng quê hương.

Nếu có Việt kiều nào cho rằng Nghị quyết số 36 chỉ nhằm khai thác tiềm năng kinh tế, trí thức của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài thì cũng là chuyện bình thường, không nên coi họ là thù địch, mà nên xem họ là những người chưa thoát khỏi ảnh hưởng từ quá khứ đau thương của đất nước, trong đó họ có phần mất mát nên đã đánh giá như vậy hoặc cũng có người vì chưa hiểu hết ý nghĩa của Nghị quyết số 36 mà suy nghĩ chưa thấu đáo. Tôi đã đọc Nghị quyết số 36 và thấy rằng, Nghị quyết đã đề cập, quan tâm đến đời sống của Việt kiều ở nước sở tại, chứ không chỉ yêu cầu, đòi hỏi ở họ. Nghị quyết cũng nêu rõ, sẽ giúp Việt kiều hòa nhập, ổn định cuộc sống. Và, nếu nơi nào Việt kiều có khó khăn về vấn đề về quốc tịch thì Nhà nước sẽ tháo gỡ. Nghị quyết lần này toát nên một cái mới là, trước khi muốn Việt kiều đóng góp cho đất nước thì Nhà nước có trách nhiệm làm một việc gì đó cho Việt kiều như giúp con em Việt kiều học tiếng Việt… Những biện pháp đưa ra có thể còn ít, nhưng tôi thấy đây là một nét mới cần ghi nhận. Nếu lần này Nghị quyết được thực hiện đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở thì khối đại đoàn kết toàn dân sẽ được nâng lên ở tầm cao mới. Vấn đề là thực hiện nghị quyết bằng những việc làm cụ thể từ những cán bộ, công chức cụ thể. Nếu không thì Nghị quyết cũng chỉ là lý thuyết, lời nói mà thôi.

“Lễ Quốc Khánh năm 1995″

Tôi nghĩ rằng, chính quyền phải làm nhiều hơn nữa. Bởi, đất nước Việt Nam đã trải qua một thời gian dài chống chiến tranh xâm lược, với bao đau thương, tang tóc cho người dân. Một đất nước trải qua cuộc chiến tranh dài đằng đẵng mấy chục năm ròng thì chắc sẽ đọng lại nhiều vấn đề. Cho nên, ngay cả những người có ý kiến ngược chiều với ta thì cũng cần phải bình tâm xem xét. Đã đến lúc chính quyền phải ý thức, phải đặt vấn đề đại đoàn kết dân tộc lên hàng đầu. Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nói rõ, đại đoàn kết toàn dân, không phân biệt quá khứ và ý thức hệ… miễn là tán thành công cuộc đổi mới và mục tiêu độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Tôi cho điểm này rất quan trọng. Ngay cả những người chưa đồng ý với ý thức hệ của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng có chỗ đứng trong cộng đồng dân tộc. Bởi, lòng yêu nước của người Việt nồng nàn, nổi bật hơn nhiều dân tộc khác, nó được hun đúc qua bề dày lịch sử dân tộc hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Cho nên, phải khơi gợi tinh thần này bằng một ý chí bền bỉ, kiên nhẫn để người Việt phải trở về với dân tộc Việt. Đây chính
là điều mà tôi hiểu về việc phát huy nội lực.

PV: Xin cảm ơn ông. Chúc ông dồi dào sức khỏe, có nhiều đóng góp mới cho dân tộc, cho đất nước.

Minh Hiếu thực hiện



Tạp chí của Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Toà soạn: Số 10 - Nguyễn Cảnh Chân - Hà Nội Điện thoại: 080.45356 - 080.45129, Fax: 080.45518, Email: nhco@hn.vnn.vn