Monday, January 24th, 2011 | Author:
sg-cho-hoa21

Chợ hoa Tết Sài Gòn, đường Nguyễn Huệ

Tết năm nay (Tân Mão, 2011)

nhớ Tết năm xưa (Kỷ Dậu, 2005)

Lời dẫn

Năm nào cũng vậy hễ cuối tháng chạp là Việt kiều khắp năm châu về quê hương ăn Tết.

Và năm nào cũng vậy, Uỷ ban Về người Việt Nam ở nước ngoài tại trung ương Hà Nội cũng như các địa phương thành phồ lớn đều tổ chức những buổi họp mặt long trọng để đón mừng kiều bào về thăm đất nước. Tôi mới tham dự một Tết Việt kiều như vậy tại thành phố Vũng Tàu, mới hôm qua.

Năm nay tại Hà Nội một chương trình “Xuân quê hương” sẽ được tổ chức vào chiều 25 tháng chạp âm lịch, dành cho đồng bào xa quê về Việt Nam đón Tết. Chương trình dự kiến diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long Hà Nội, di sản văn hóa thế giới, ngày dương lịch là 28/1/2011.

Tại TP Hồ Chí Minh, địa bàn có đông đảo Việt kiều về ăn Tết nhất nước cũng sẽ tổ chức ngày

25/1/2011 tức là thứ ba tới đây, ngày 12 tháng Mười Hai âm lịch, một buổi họp mặt đón mừng các kiều bào về ăn Tết Tân Mão 2011 ở quê nhà. Được biết lần này Uỷ ban Về người Việt Nam ở nước ngoài sẽ phối hợp với Đài Truyền hình TP.HCM trong việc tổ chức Tết Việt kiều.

Xuất dương du học từ cuối năm 1960, tôi phải đợi 16 năm sau mới có dịp ăn tết tại quê nhà. Đó là Tết Bính thìn 1976, tết hòa bình đầu tiên mà tôi đã có dịp kể lại những kỷ niệm rất khó quên trong bài bút ký thứ nhất. Sau đó, trong khoảng thời gian dài của những năm bao cấp, tôi lại trở lại với những cái tết tha hương ở xứ người. Mãi đến năm 1989 tôi mới cùng gia đình đoàn viên về quê ăn tết.

Bắt đầu từ dạo ấy cho tới nay, gần như năm nào tôi cũng bố trí những chuyến thỉnh giảng các lớp cao học vào thời gian lễ giáng sinh để sau đó ở náng lại Việt Nam vài tuần, tận hưởng hương vị của những ngày chuẩn bị Tết Nguyên Đán, rồi tham dự những buổi họp mặt Việt Kiều do Uỷ ban Về người Việt Nam ở nước ngoài tổ chức trước khi lên máy bay trở sang Châu Âu.

Phải nói trong những buổi họp mặt tại Sài Gòn mà tôi có dịp tham dự, Tết Việt Kiều năm Ất Dậu đã để lại cho tôi một ấn tượng khá sâu sắc. Theo tôi, đây là buổi lễ long trọng hoành tráng ít thấy từ bấy lâu nay. Đó là giai đoạn ông Nguyễn Chơn Trung có tên thân mật là anh Sáu Quang, người chủ trương khu chế xuất Tân Thuận về làm Chủ Nhiệm Ban Việt kiều thành phố. Buổi họp mặt được tổ chức tại dinh Thống Nhất (dinh độc lập cũ), tụ tập đến hơn 800 Việt Kiều có mặt tại thành phố, với sự hiện diện của Thủ Tướng Phan Văn Khải và đông đủ những quan chức cao cấp của chính quyền như ông Nguyễn Minh Triết bí thư thành ủy, ông Vũ Mảo trưởng ban đối ngoại Quốc hội, ông Lê Thanh Hải, Chủ Tịch UBNN TP.HCM … Phía Việt Kiều năm ấy có nhạc sỹ Phạm Duy vừa hoàn hành thủ tục hồi hương, ông Nguyễn Cao Kỳ dẫn một phái đoàn kinh tế Mỹ sang Việt Nam kinh doanh…

Hai Việt kiều được chỉ định lần lượt lên phát biểu chính thức là GSTS Trần Văn Khê và tôi. Giáo sư Khê với giọng nói thâm trầm và dí dõm được đông bảo người trong nước và hải ngoại biết đến, kể lại những nỗi niềm của những cái tết xa quê mà ông đã trải qua nơi xứ người. Tôi lại cũng theo thói quen, không tránh né những vấn đề liên quan đến chính trị, kinh tế. giáo dục, xã hội.

Bạn đọc chú ý trong bài này tôi đề cập đến một đề tài nhạy cảm:

Chưa kể đến việc mới đây, các cơ quan ngôn luận đại chúng cũng như Bộ ngoại giao đưa tin những ngư dân người Việt vô tội còn tiếp tục ngã xuống trước làn đạn của những thế lục bá quyền ở biển Đông!”.

Có lẽ tại Việt Nam năm ấy, tôi là người duy nhất công khai đụng chạm đến nước “lạ” ở một buổi họp mặt chính thức long trọng. Sau đó vài tháng, một nguồn tin đáng tin cậy cho tôi hay là suýt chút nữa là tôi và Ban Chủ Nhiệm Việt kiều thành phố có thể gặp khó khăn. Cấp cao nhất của chính quyền Việt Nam đã bàn đến sự cố này nhưng rất may đã cho qua êm thắm.

Đưới đây là nguyên văn bài tham luận mà tôi đã đọc nhân ngày họp mặt trọng đại này

Và đây cũng là lần cuối cùng tôi được chỉ định đọc tham luận thay mặt Việt Kiều năm châu trong dịp Tết Nguyên Đán tại Tp. HCM.

Sài Gòn ngày 23/1/2011

Phát biểu đọc tại Tết Việt Kiều TP Hồ Chí Minh (Xuân Ất Dậu, 30/1/2005)

Kính thưa Thủ Tướng Phan Văn Khải,

Kính thưa quí vị lãnh đạo thành phố và các nhà cách mạng lão thành,

Kính thưa các bác, các cô, các anh, các chị…

Các bạn Việt kiều thân mến,

Thật là một vinh dự cho tôi, được phát biểu hôm nay, nhân ngày họp mặt cuối năm do UBNVNONN tổ chức, trong bầu không khí nồng ấm và tưng bừng của những ngày chuẩn bị đón Tết mừng Xuân tại thành phố.

Có lẽ Tết năm nay còn vui hơn năm ngoái, cái năm mà tôi đã cho là vui nhất so với những năm trước. Thật vậy, chưa bao giờ những chuyến bay, trong đó có những chuyến bay trực tiếp từ Châu Mỹ, từ Châu Âu, Châu Úc, Châu Á chen chúc và dày đặc như những ngày gần đây! Chưa năm nào bà con Việt kiều từ khắp nơi trên trái đất kéo vế ăn Tết lại đông đảo đến thế! Và cũng phải nói, chưa bao giờ Việt kiều về thành phố được đón tiếp nồng hậu ấm tình như năm nay!

Tôi có cảm tưởng Xuân Ất Dậu sẽ khơi mào cho một vận hội mới của dân tộc Việt Nam!

Đi qua lại Châu Âu, Việt Nam liên tục từ gần ba thập kỷ, thường xuyên theo dõi tình hình người Việt trong và ngoài nước, tôi đã nhận thấy qua những năm tháng gần đây, một cái gì mới đã phảng phất đâu đây trong cộng đồng người Việt, trong nước cũng như ở khắp nơi trên thế giới: sự trỗi dậy của lòng tự hào dân tộc. Làm sao vươn lên nắm bắt tương lai, khẳng định mình, khẳng định chổ đứng xứng đáng của dân tộc mình trong khu vực và trên thế giới.

Trong bài tham luận đọc tại Đại Hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được tổ chức tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội tháng 9 vừa qua, tôi đã thẳng thắn nói lên những cảm nhận này trong bầu không khí trang nghiêm và long trọng của trên 800 đại biểu đến từ mọi miền đất nước:

“Tăng trưởng kinh tế nhất nhì thế giới. Cuộc sống vật chất người dân ngày càng cải thiện. Chính sách xóa đói giảm nghèo đã có hiệu quả rõ nét. Việt Nam đã đứng ra tổ chức Hội nghị Âu-Á. Vị trí chính trị của Việt Nam ngày càng được khẳng định tại Đông Nam Á và trên trường Quốc tế. Chỉ non hai thập kỷ, công cuộc đổi mới đã đưa Việt Nam từ một nước khủng hoảng, thiếu hụt nghèo đói vì chiến tranh liên tục, vì bao cấp triền miên, thành một nước trên đường phát triển và hoà nhập, làm nhiều bè bạn tán thưởng và nhiều khách quốc tế kinh ngạc. Sau thảm hoạ kinh hoàng của trận sóng thần vừa qua tại các nước Nam Á, Việt Nam đã làm bạn bè nể phục khi từ một nước bấy lâu nay liên tục đón nhận tài trợ, giúp đỡ, đã bước lên trở thành một nước có nền kinh tế đáng kể và đã biết chia sẻ đùm bọc những nước bạn lân cận trong buổi tai ương, hoạn nạn…

Nhưng phải nói những thành tựu kinh tế chính trị đáng khích lệ trên làm sao quên được những xói mòn ngày càng trầm trọng của đạo đức xã hội, những tệ nạn ngày càng gia tăng của cuộc sống đời thường của người dân Việt…Vâng, ở đây tôi muốn nói đến tình trạng tham nhũng quan liêu lãng phí, thái độ vô cảm, lề lối làm việc vô trách nhiệm của một bộ phận của những người có chức có quyền đang xảy ra ở mọi cấp, mọi vùng đất nước… Chưa kể đến mới đây, các cơ quan ngôn luận đại chúng cũng như Bộ ngoại giao đưa tin những ngư dân người Việt vô tội còn tiếp tục ngã xuống trước làn đạn của những thế lục bá quyền ở biển Đông!

Thách thức vẫn còn dẫy đầy trước mắt và công cuộc phát huy nội lực, huy động người dân để đồng tâm hiệp lực loại bỏ những khối u quái ác, để vươn lên theo kịp lân bang, xứng đáng với tiền đồ dân tộc, vẫn còn là bài toán hàng đầu… Làm thế nào, khơi dậy sức mạnh vô bờ còn tiềm ẩn của con người Việt Nam và trong đó có phần đóng góp quan trọng của người Việt sinh sống ở nước ngoài?”.

Năm nay theo thông tin gần nhất, kiều hối đã  lên cao quá 3 tỷ Mỹ kim. Có người nói trên thực tế, nguồn kiều hối có thể cao hơn gấp bội. Không ngành kinh tế xuất khẩu mũi nhọn nào đạt được mức ấy, một nguồn vốn ròng rã liên tục rót thẳng về VN mà chẳng cần báo cáo tài chính, chẳng cần chi phí khai thác!

Chất xanh của Việt kiều rót về quê hương đã rất cao, nhưng chất xám, vốn liếng có giá trị kinh tế cao nhất, cần thiết nhất cho công cuộc hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nuớc lại rót về quá ít ỏi, chưa xứng đáng với tiềm năng?

Làm sao tìm lời giải đáp thỏa đáng cho câu hỏi bức thiết này?

Tôi nghĩ chất xám rất quý giá nên cũng rất mong manh, rất tế nhị… Người trí thức cần không gian thoáng về tư duy, về tư tưởng… Người trí thức chân chính cần tính trung thực, tính minh bạch, tính công khai, cần lý tưởng chân thiện mỹ…

Bởi vậy đã từ lâu tôi vẫn trăn trở cho sự có mặt một lộ trình đi đến một hành lang thoáng, một không gian thoáng sẽ dần dần hoàn thiện, điều kiện cho việc huy động sức lực toàn dân, đặc biệt, chất xám Việt kiều.

Chính vì thế mà cũng trong bài tham luận đọc tại Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tôi đã mạnh dạn đề nghị : “sớm tổ chức một ngày hội, một diễn đàn để trí thức và chuyên gia trong và ngoài nước có dịp trao đổi bàn thảo, hiến kế cho …chánh phủ nhất là trong những lĩnh vực có tính chiến lược cho công cuộc phát triển”.

Chính vì thế mà sau ngày tham gia Hội Nghị MTTQ, được chuyên san điện tử “Người Viễn Xứ” của Vietnamnet hỏi tôi về tính khả thi của nghị quyết 36, về tính hiện thực của việc thực hiện Đại đoàn kết toàn dân tộc không phân biệt chánh kiến, ý thức hệ, tôi đã phát biểu:

“Tôi có một thói quen là, luôn luôn  tin vào những gì mà người khác nói, chỉ sau đó, qua việc làm cụ thể thì niềm tin đó sẽ còn hay mất trong tôi. Cho nên khi quan điểm này được đưa ra tại Đại hội Mặt trận Tổ quốc là tôi tin ngay, và tôi nắm bắt nó như một phương tiện để tôi đi từng bước. Đây là một điểm mấu chốt rất quan trọng. Và tôi mong sẽ có một diễn đàn chính thức dành cho tất cả mọi đối tượng, có thể khởi đầu bằng các chuyên gia, trí thức để cùng trao đổi với nhau theo hướng không phân biệt ý thức hệ, tôn giáo, chính kiến, làm sao để thu hút được tài năng, trí lực của cộng đồng về cho đất nước. Cần phải có diễn đàn để tất cả mọi ý kiến đều được trình bày, cùng nhau suy nghiệm trên tinh thần khoa học, xây dựng, cầu tiến. Nếu diễn đàn đó được tổ chức tại Việt Nam thì tôi nghĩ đó sẽ là phương thuốc an thần để mọi người có thể yên tâm, tin tưởng”.

Kính thưa Thủ tướng, kính thưa quý vị lãnh đạo thành phố,

Thưa kiều bào…

Nhưng phải nói, chỉ mới có một năm mà tôi có cảm nhận như một thời gian dài đã đi qua!

Tết năm nay, những trăn trở, những mong ước này hầu như có chỗ giải bày, như có hướng giải quyết…

Thật vậy, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài tại TP HCM đã đề đạt những sáng kiến cụ thể có tính đột phá: Phối hợp với trí thức và chuyên gia Việt kiều đang ở trong và ngoài nước, thành lập một Câu Lạc Bộ Chuyên Gia và Trí thức Việt kiều, phối hợp với trường ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh để hình thành Trung tâm Đào tạo và Ứng dụng khoa học công nghệ của Việt kiều tại thành phố.  Đây chính là những buớc đệm ban đầu rất thực tế và hữu hiệu ngõ hầu dẫn đến việc hình thành Hiệp Hội Chuyên gia và Trí Thức Việt Kiều hoạt động trên địa bàn cả nước.

Ông Chủ nhiệm UBNVNONN tại TP HCM, trong một buổi phỏng vấn trực tuyến trên chuyên san Người Viễn Xứ, Vietnamnet cũng đã đề cập đến việc thành lập một tờ báo Việt Kiều, một diễn đàn chánh thức để tâm tư và nguyện vọng chân chính của Việt kiều có dịp tỏ bày, để người Việt trong và ngoài nước có  điều kiện gần gủi nhau hơn. Tôi cho rằng đây chính là những quyết định đúng hướng vì tôi trộm nghĩ việc huy động chất xám Việt kiều, ta không thể bằng lòng với những khẩu hiệu cứng nhắc mà phải có cách làm khác, tinh tế và hữu hiệu hơn: Thành lập những diễn đàn thảo luận, trao đổi, bàn cãi để đi đến đồng thuận vì quyền lợi chung.

Quả thật đối với tôi đây là những tin vui dồn dập, những phát triển bất ngờ.

Vấn đề còn lại là ở khâu thực hiện, triển khai cụ thể các sinh hoạt, ở tính chuyên nghiệp, công khai và minh bạch của các hoạt động, ở tinh thần trách nhiệm, ở cái tâm trong sáng của ban điều hành và các thành viên.

Lịch sử thuộc về quá khứ không thể đổi thay, nhưng những bài học của lịch sử là cần thiết để vận hành tương lai.

Đã hơn ngàn năm, các đấng anh quân đất Việt đã khẳng định hướng đi chiến lược cho việc dựng nước và mở nước: Hiền tài là nguyên khí quốc gia…

Mạch nước của giếng ngàn năm nay được khơi động lại, mong thay vận nước hưng phấn, hiền tài thăng hoa, chất xám lên ngôi…

Nhân dịp cuối năm xin gởi đến Thủ tướng, quý vị lãnh đạo trung ương và thành phố, các bác các cô, bằng hữu Việt kiều những lời chúc chân thành nhất : Sức khoẻ, an khang, thịnh vượng.

Xin cám ơn sự chú ý của quý vị.

GS.TSKH Nguyễn-Đăng Hưng

Việt kiều tại Bi

Tags: Category: Bài viết
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.

One Response

  1. 1
    La Yen 

    Cam on tac gia nhieu