Thursday, March 24th, 2011 | Author:

portrait_dense2

Cảm nghĩ và dư âm

sau ngày ứng cử hụt đại biểu quốc hội

Nguyễn Đăng Hưng

Tôi quyết định trở lại Việt Nam sớm hơn dự định để theo dõi diễn biến tình hình sau khi chuyển về cơ quan chức năng đơn khiếu nại của tôi. Về đến Sài Gòn tôi liên lạc ngay với các bạn bè kiểm tra cho chính xác việc thư khiếu nại của tôi có đến tận tay các yếu nhân có thẩm quyền hay không.

Trong thời gian này tôi cũng thường nhận được thư điện tử hay điện thoại của các thân hữu từ trong nước cũng như khắp năm châu ủng hộ nội dung thư khiếu nại của tôi. Đặc biệt các vị trong hội Liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài cấp trung ương (Hà Nội) như GSTS Nguyễn Lân Dũng, nhà sử học Dương Trung Quốc, liên tục thăm hỏi và yêu cầu tôi gởi đơn khiếu nại cho họ để họ trực tiếp can thiệp với các cơ quan chức năng.

Vài ngày sau tôi nhận được một văn thư chính thức do ông Châu Minh Tỷ, Giám đốc sở nội vụ thuộc UBNN TP.HCM, thay mặt Ban bầu cư quốc hội khóa XII địa phương ký. Để bạn đọc tham khảo, tôi quyết định đăng tải sau đây nội dung bức thư này.  Chúng ta thấy trong thư này, ông Tỷ đã miêu tả một cách cụ thể hơn lý do việc tôi bị gạch tên ra khỏi danh sách chính thức của các cá nhân ứng cử quốc hội tại TP HCM. Ông nhắc đến một công văn hướng dẫn của Hội đồng bầu cử trung ương (ngày 7/4/2007) nói rõ lý do không nên chọn tôi vào danh sách chính thức và Hội nghị hiệp thương lần thứ 3 do ban thường trực MTTQVN triệu tập đã bỏ phiếu kín loại tôi ra khỏi danh sách (không đạt quá bán). Như vậy lời tuyên bố của bà Võ thị Dung, phó Chủ tịch MTTQ TP. HCM cho báo Thanh Niên là chính xác và không một cơ quan chức năng nào đã xem xét nội dung đơn khiếu nại của tôi.

Những lý lẽ phản biện chi tiết và chặt chẽ tôi đưa ra trong đơn khiếu nại cũng như việc can thiệp của các thân hữu trong Hội Liên lạc là hoàn toàn vô hiệu. Hội nghị hiệp thương 3 đã hành xử với tôi, một công dân tự ra ứng cử quốc hội nước tôi, như một người gác cổng ngôi đền đã có chủ, sẵn sàng nhận lịnh từ cấp trên, ngăn chặn không cho tôi bước qua ngưỡng cửa cuối cùng, không cho phép tôi được trực tiếp đón nhận phán quyết của cử tri. Và thực chất của bầu cử cuối cùng phải là phán quyết của cử tri chứ? Lý do tôi có hai quốc tịch thật khó thuyết phục. Thật ra, sở nội vụ TP HCM đã biết rõ về tôi từ lâu. Tại sao cơ quan này đã tỏ ra có lòng ưu ái đặc biệt với tôi trong trong giai đoạn tôi đăng ký ra ứng cử? Tại sao họ không từ chối ngay ngày đầu lại còn liên tục khuyến khích giúp đỡ tôi hoàn thành hồ sơ trong tinh thần rất ư là cởi mở?

Tôi tự bảo điều tôi dự đoán trước khi tung ra chương trình hành động té ra là chính xác: “Còn nếu họ thấy không hay, họ không ủng hộ, điều tôi phải chờ đợi là tên tôi sẽ không có trong danh sách cuối cùng”… Tôi thở phào như trút được một gánh nặng rồi xếp lại từ ngày ấy, toàn bộ hồ vào ngăn kéo, ngăn kéo của văn phòng làm việc tại nhà tôi và ngăn kéo của ký ức đời tôi.

Thắm thoắt đã gần năm năm rồi. Mọi việc đã như sâu lắng, chôn vùi. Nhưng việc quốc hội bây giờ đã trở lại là thời sự. Tham khảo mớ tư liệu còn giữ lại, tôi thấy có một câu hỏi của nhà báo Trường Kiên qua bài phỏng vấn trước ngày hiệp thương 3 mà tôi còn bỏ lửng cho tới ngày nay:

Là một trí thức VK, GS đánh giá như thế nào về chất lượng bầu cử ở nước ta? Bầu cử ở nước ta có gì “đặc biệt” so với các quốc gia khác?”.

Tôi thấy đã đến lúc phải trả lời câu hỏi khó này nhất là với tư cách một trí thức. Câu trả lời của tôi bây giờ là của một người đã trải nghiệm, đã sống với sự việc, đã dấng thân để có những đúc kết cô đọng, vô tư và khách quan.

Anh bạn nhà báo ơi, bầu cử quốc hội của nước ta rất là đặc biệt, rất không giống ai. Tôi xin trả lời anh qua những điều mắt thấy tai nghe như sau, theo thứ tự hệ trọng của từng vấn đề.

Đợt bầu cử quốc hội khóa XII năm 2007 tôi đã tham gia lần đầu tiên như trên đã nói với tư cách một ứng viên, nhưng cũng với tư cách là một cử tri. Tháng 5/2007 đi bầu cử tại quận 3 TP. HCM, điều làm tôi rất đỗi nhạc nhiên là tại trạm bầu cử, ban kiểm soát không hề đòi tôi xuất trình chứng minh nhân dân (CMNN). Tôi chỉ cần xuất trình thẻ cử tri được gởi đến địa chỉ hộ khẩu của tôi, (tôi gắn bó với gia đình một người học trò cho tôi tá túc hộ khẩu). Tôi ngạc nhiên vì tại Việt Nam, ai cũng biết việc xuất trình giấy này là bắt buộc trong bất cứ tình huống nào, trong bất cứ giao dịch dân sự nào. Thế mà trong tình huống trọng đại nhất: chọn lựa người đại biểu trong cơ quan quyền lực tối cao là quốc hội, người ta lại không đòi hỏi cái giấy ấy. Tại Bỉ, ngược lại, trong giao dịch dân sự, việc xuất trình thẻ căn cước (carte d’identité, tương đương với CMNN) là rất hiếm hoi. Nhưng ngày bầu quốc hội (tôi đã đi bầu cho đến nay trên mười lần), việc này là điều tiên quyết. Tại Bỉ, tên và hình trên thẻ căn cước phải trùng hợp với trên thẻ cử tri nếu không, công dân không được bước vào phòng bỏ phiếu. Ngoài ra tôi cũng thấy tại quận ba TP HCM, ngày bầu cử, nhiều người mang một chồng thẻ cử tri đi bầu giùm cho thân nhân vắng mặt. Việc này không nhỏ. Nó nói lên tính thiếu nghiêm túc trong việc tổ chức bầu cử và ảnh hưởng của sự lơ đễnh khó hiểu này là kết quả bầu cử sẽ có thể rất tùy tiện.

Hội nghị hiệp thương 3 để chốt lại danh sách bầu cử thực chất là một sự can thiệp tùy tiện khác, vi phạm quyền tự do ứng cử của công dân mà hiến pháp đã thừa nhận. Ngay chữ hiệp thương cũng thiếu chính xác vì đây không phải là sự bàn bạc giữa các đối tác để đi đến thỏa thuận mà là một quyết định đơn phương và đối tượng chính, người tự ra ứng cử, không hề được tham khảo ý kiến, thực thi quyền được bảo vệ hồ sơ cá nhân. Ngày nào còn tồn tại kiểu hiệp thương này thì ngày ấy câu nói thường được nghe từ dư luận “đảng cử dân bầu” còn thể hiện phần lớn sự thật.

Việc phân bổ ứng viên về các địa bàn điện phương lại là một biện pháp tùy tiện khác. Quyền ra ứng cử của công dân cần gắn liền với quyền tự do chọn lựa địa bàn ra ứng cử.

Việc tổ dân phố bình chọn một người có được ứng cử hay không cũng là một biện pháp đi ngược lại với quyền tự do ứng cử của công dân. Ông Nguyễn Xuân Huy có lý khi cho rằng “tổ dân phố không phải là một đơn vị hành chánh, chỉ là một tổ chức nhân dân, thử hỏi lấy quyền gì mà cho hay không cho một người ứng cử?”. Tại Bỉ, luật bầu cử cũng có những biện pháp ngăn ngừa những ứng viên quậy phá nhiễu nhương, nhưng họ làm cách khác. Ứng viên phải có danh sách chữ ký ủng hộ hoặc của ít nhất 200 công dân lương thiện, hoặc của ít nhất ba dân biểu quốc hội khóa cũ.

Sau ngày ra ứng cử hụt, tôi nhận được rất nhiều thư điện tử của thân hữu trong nước và bè bạn Việt kiều khắp năm châu. Phần lớn họ an ủi tôi, mong tôi đừng nản lòng nhất là tiếp tục con đường đã chọn lựa, giúp đỡ các đại học Việt Nam cải tiến nền giáo dục, tiếp tay tiếp sức đào tạo nhân tài. Bài phỏng vấn sau đây do phóng viên của một tờ báo lớn tại Sài Gòn thực hiện. Trong bài này tôi ghi lại vài dư âm khá thú vị của việc ra ứng cử quốc hội của tôi. Bài phỏng vấn sau đó không được tổng biên tập chọn đăng tải. Xin giới thiệu sau đây nguyên văn.

Sài Gòn 24/3/2011

Phụ lục 1

Phỏng vấn GIÁO SƯ NGUYỄN ĐĂNG HƯNG

sau ngày ra ứng cử Quốc Hội không qua hiệp thương 3

“Tình đời còn vướng chân chưa mỏi”

Nhiều tiền chưa chắc “cho ra” tiến sĩ giỏi

Phóng viên

Ông được biết như một người “đi tìm” tiến sĩ cho Việt Nam. Vậy xin GS tổng kết nhanh về  “lò tiến sĩ” mà GS Hưng đã đào tạo cho đất nước từ nhiều năm qua?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Trải qua 12 khóa tại TP HCM và 8 khóa tại Hà Nội, từ 1995 cho đến nay chương trình Cao học của chúng tôi đề xướng và điều hành đã đạo tạo được khoảng 350 thạc sĩ, và khoản 20% trong số đó đã có được điều kiện họ tiếp bậc tiến sĩ. Đây là một chương trình đào tạo đẳng cấp quốc tế và không chạy theo thành tích. Giờ đây, tôi có thể nói số thạc sỹ đó do Đại học Liège tốt nghiệp đang đóng một vai trò đáng kể tại Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực giáo dục. Tất cả các trường lớn trong nước đều có bóng dáng của những thạc sỹ phát xuất từ các khóa đào tạo này. Ngoài ra, qua điều động của tôi (ĐH Liège) tôi và GS Phạm Khắc Hùng (ĐH Xây dựng Hà Nội), 10 trường ĐH Châu Au và 10 trường ĐH Việt Nam đã được Bộ GD&ĐT giao cho thực hiện chương trình đào tạo ghép và liên kết 50 tiến sĩ bằng ngân sách nhà nước trong vòng 10 năm.

Phóng viên

Hiện nay cụm từ “nghèo mà chơi sang” được dùng khá nhiều trong các lĩnh vực, như  thể thao, điện ảnh, kinh tế… Theo GS trong giáo dục của nước ta liệu có “nghèo mà chơi sang” không?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Đào tạo tiến sĩ theo mô hình Việt Nam thì quá là sang chứ còn gì. Anh cứ thử tính đi, gửi học tiến sĩ tại Mỹ phải mất 4 năm, mỗi năm mỗi người phải mất trung bình khoản 30 ngàn đô la vị chi tổng cộng phải mất khoản 120 ngàn đôla mới có được một vị ra tiến sỹ. Trong khi đó chương trình đào tạo ghép và liên kết tại Châu Âu theo mô hình chúng tôi đang áp dụng có hiệu quả và tiết kiệm được rất nhiều vì chỉ tốn khoản 1/3 số tiền ấy. Một đất nước nghèo như nước ta, những con số trên đáng cho ta cân nhắc.

Ngoài ra gần đây Bộ Giáo dục và Đào tạo có nói đến chương trình đào tạo 20 ngàn tiến sĩ trong 10 năm, trong đó 50% sẽ được đào tại nước ngoài. Tôi tự hỏi làm sao tìm cho được 10 ngàn giáo sư đầu ngành người nước ngoài hướng dẫn 10 ngàn tiến sỹ ấy. Còn 10 000 tiến sỹ đào tạo trong nước thì chất lượng sẽ ra sao, đâu là tiêu chuẩn tối thiểu cho việc này?

Theo thiển ý của tôi, thà đào tạo 2.000 tiến sĩ có chất lượng còn hơn 20.000 tiến sĩ mà chất lượng không bảo đảm. Thật vậy 20.000 “ông TS” không chất lượng rồi sẽ nắm những vị trí quan trọng trong tương lai tại các trường ĐH và sẽ đến lượt mình hướng dẫn 20.000xN nghiên cứu sinh tiến sỹ không chất lượng tiếp theo và cứ thế thì hậu quả sẽ ra sao cho tiền đồ đất nước?

Vừa rồi, đọc báo chắc các bạn có nghe tin tại Việt Nam để thành lập một hội đồng bảo vệ tiến sĩ tại Việt Nam, thí sinh phải bỏ tiền ra mua vé may bay, dẫn thầy đi ăn, mua quà cho thầy. Mà khi thầy đã lún sâu vào tình huống này làm sao có lòng đánh rớt được thí sinh không đạt, bảo đảm chất lượng cho luận văn tiến sỹ (cười).

Phóng viên

Có dư luận nói ở nước ta, một số bộ phận, một số người quá “sính” bằng tiến sĩ?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Tại Việt Nam người ta quên đi điều này: cấp bậc tiến sỹ dùng để xác định trình độ cần thiết cho một người có khả năng hướng dẫn nghiên cứu khoa học. Vì vậy, cấp bậc tiến sỹ cần thiết cho những vị trí giảng dạy tại ĐH, những vị trí nghiên cứu đầu ngành. Còn ở những chỗ khác, ví dụ như những vị trí quản lý, giám đốc xí nghiệp hay công sở, bằng tiến sỹ là không cần thiết. Tại Việt Nam tôi không hiểu vì đâu có tâm lý sính bằng cấp lạ đời như vậy nhất là bằng tiến sỹ, học hàm viện sỹ.

Tôi xin kể một câu chuyện có thật. Ơ Mỹ có một số tổ chức chuyên bán bằng viện sĩ (Academy member), chứng chỉ “nhân vật quan trọng nhất trong năm” (The most of the year), hay những thứ khác đao to búa lớn tương tự…. Anh chỉ cần bỏ ra vài trăm đôla là có được tấm bằng viện sĩ ấy hay những chứng chỉ có những ngôn từ quái gở ấy, in ấn rất đẹp gởi thẳng từ Mỹ đến nhà. Điều đáng buồn mà tôi biết được việc buôn bán này làm ăn rất phát đạt đối với các đối tượng Trung Quốc và Việt Nam.

Việc ứng cử Quốc hội

Phóng viên

Chuyện đã qua nhưng tôi vẫn muốn biết lý do khiến ông ra ứng cử đại biểu quốc hội, bởi ban đầu mục đích trở về Việt Nam của ông là dành cho khoa học và đào tạo? Khi hay tin mình không trúng cử ông có buồn không?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Do tuổi đã khá cao nên khi hay tin tôi ra ứng cử đại biểu quốc hội, có người trong gia đình tôi khuyên không nên. Tuy nhiên, như anh biết, tôi có nhiều băn khoăn, day dứt về các vấn đề của giáo dục nước nhà. Qua báo chí, tiếng nói của tôi dẫu đã có một ít tiếng vang nhưng tôi thấy vẫn chưa đủ mạnh để giúp ông Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo có những cải cách hữu hiệu về những vấn đề thuộc chuyên ngành của mình. Ngoài ra, bạn bè, học trò và Việt kiều ở nước ngoài qua trao đổi thư điện tử cũng đặt nhiều kỳ vọng vào tôi. Họ mong muốn tôi sẽ làm có hiệu quả hơn, nhịp cầu nối kết chất xám Việt kiều hướng về quê hương, đất nước.

Tôi cũng biết ngưỡng cửa bước vào Quốc hội đối với những ứng viên ứng cử độc lập như tôi là rất chật hẹp và tôi lại là người hay nói thẳng nói thật, chỉ là nhà khoa học, nhà giáo, chưa bao giờ là một chính khách. Tuy nhiên, tôi cũng ý thức được trách nhiệm của mình trước thời cuộc, một Việt kiều đã hồi hương đã có những điều kiện công dân cần thiết cho việc ra ứng cử.

Một nhà thơ có biệt hiệu khá tếu là “Gió” từ Đức đã gởi tặng tôi bài thơ “nho nhỏ nhưng thiệt…tình”:

Tưởng bác dzià quê để…dưỡng…già,

Dạy trò học giỏi với người ta,

Có hay ứng cử vào “nơi đó”

Đại biểu nghị trường “ngủ…gật”…a?!

Bác chẳng được…”dzô”, Gió cũng buồn,

Chuyện đời đâu thẳng tuột tuồn luôn!

Tôn vinh khen thưởng là…chuyện…khác,

Bác muốn “vào…chơi” phải(ráng)…nói…”xuông”!
Tôi đã họa lại và nội dung đã diễn đạt tâm trạng của tôi:

Cũng muốn gần quê buổi tuổi già,

Cũng cây cũng cảnh, cõi riêng ta

Tình đời còn níu chân chưa mỏi

Sự thế làm ngơ chẳng hổ a?

Chẳng được, chẳng sao, tớ chẳng buồn,

Chẳng than, chẳng trách, vẫn luôn luôn

Còn trăng còn nước, còn thao thức,

Còn trái tim hồng máu chảy xuông!

Nhà thơ Đỗ Thành Mỹ từ Úc cũng nhảy vô tham gia một bài họa:

Nước nhà thương bác tấm thân già

Trĩu gánh vai này nước Việt ta

Gồng nặng vai kia đeo nước Bỉ

Một mình hai gánh mệt nha . . . a

Thôi bác nguôi ngoai nén nỗi buồn

Lòng son bao tuổi giữ bền luôn

Biểu dân cơ hội chờ phen tới

Về biểu học trò, đợi gió xuông

Tôi cũng trả lời anh Mỹ bằng cách họa lại bài họa như sau:

Thương quá nhiều khi lại chóng già,

Yêu quá nhìn ra mới hiểu ta

Thân này đâu có làm hai được

Một gánh ân tình rõ khổ a!

Cho mình phải nói cũng chẳng buồn,

Cho đời phải nói vẫn luôn luôn,

Cho người phải hỏi rồi sao nữa,

Mưa nguồn nước vẫn cứ chảy xuông?

Phóng viên

Nếu sau này đất nước cần, ông có sẵn sàng một lần nữa chứ ?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Nhà thơ “Gió” lại gởi cho tôi một bài họa khác cũng theo ý câu hỏi của nhà báo

Thêm năm năm nữa cũng chưa…già,

Ứng cử nghị trường đại biểu…ta!

Hồng tươi bên trái…”the old heart”,

Sắc chửa phai màu, bác nhớ…a!

Bác nói còn vui, Gió hết buồn,

Đường đời cong quẹo sẽ thẳng suông?!

Dân no…xong đứng…lên…”mần…chủ”,

Nghị gật: có mười, nghị…cãi: (có) muôn!

Tôi lại phải làm một bài họa kết thúc :

Bảy mươi mốt tuổi (66+5=71) ấy đủ già!

Biết còn sống đặng để hiểu ta?

Hiểu thời, hiểu thế, vòng nhân quả,

Chẳng nhẽ tình đời cứ thế a?

Niềm vui rồi sẽ át nỗi buồn

Vận nước gập ghềnh đến khúc suôn

Người đi thui thủi bên triền núi

Chợt thấy muôn trùng, muôn…, muôn…, muôn…!

Hai vòng đầu tôi đã đạt sự tín nhiệm gần như tuyệt đối. Vì lẽ đó tôi thấy lòng mình thanh thản bởi tôi nghĩ mình đã làm hết sức. Tôi tự hào vì trong một thời điểm nào đó đất nước cần, mình đã sẵn sàng. Không trở thành đại biểu quốc hội tôi vẫn là tôi với sở trường giúp đỡ ngành giáo dục đại học trong nước. Đây chính là tâm huyết của tôi từ bấy lâu nay.

Qua bài phỏng vấn này, tôi xin gởi lời chúc mừng các ứng viên vừa trúng cử và tôi mong mỏi rằng họ sẽ thành công trong công tác mà cử tri đã giao phó.

Việt kiều không thể tách rời…

Phóng viên

Ông là một trong số rất ít trí thức Việt kiều được nhà nước vinh danh. Tuy nhiên, hình như ông chưa hài lòng lắm về chế độ đãi ngộ đối với Việt kiều?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Vâng về cá nhân, tôi may mắn được Ủy ban nhân dân TP.HCM tặng nhiều lần bằng khen và một tờ báo điện tử trong nước kết hợp với mặt trận Tổ quốc vinh danh, Bộ ngoại giao Chánh Phủ Việt Nam cũng khen tặng tôi mới đây vào dịp Tết Đinh Hợi vừa qua. Nhà nước Bỉ cũng đã dành cho tôi nhiều ưu ái đặc biệt. Tôi đã được ban Huân chương  “Đại thần của vua Bỉ”, huân chương Lao động hạng nhất, được báo chí Bỉ tặng danh hiệu là một trong “20 người (người châu Á duy nhất) làm đất nước Bỉ đổi thay”.

Còn chính sách đãi ngộ đối với trí thức Việt kiều thì theo tôi, ta vẫn làm chưa bằng các nước bên cạnh như Trung Quốc, Singapore… Việc đãi ngộ vật chất là cần thiết nhưng không quyết định.

Cái quyết định là ở hai điểm sau đây:

1. Việt kiều muốn được đối xử bình đẳng như người trong nước, quyền lợi cũng như nghĩa vụ. Đối xử bình đẳng trong những những yêu cầu bình thường của một công dân: ăn ở, nhà cửa, đi lại, làm ăn.

2. Trân trọng năng lực tài sức của công dân, trước hết là dân trong nước. Tuyển chọn người tài một cách công minh chính đại, xóa bỏ tệ đoan cơ cấu nhân sự theo lý lịch và cảm tính. Ngày nào trí thức trong nước chưa được xử dụng thỏa đáng theo năng lực đích thực thì khoan hy vọng kêu gọi được trí thức Việt kiều đông đảo về nước đóng góp.

Phóng viên

Tôi nhớ, mới đây thôi, khi gặp tôi, ông đã từng nói đã chấp nhận về Việt Nam thì phải sống theo kiểu Việt Nam.. Câu nói này rất đa nghĩa?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Xin kể một câu chuyện thế này. Năm 2004 khi tôi vào đơn xin hồi hương, thủ tục có quy định Việt kiều buộc phải có người thân trong nước bảo lãnh (cha mẹ, vợ chồng, anh em ruột). Tôi xa quê hương đã lâu, người thân hiện còn sống trong nước rất ít, chỉ có một ông chú. Chú đồng ý bảo lãnh tôi nhưng người con lại nhất quyết không chịu. Anh ta lấn cấn về việc hộ khẩu và lo ngại cho việc sở hữu căn nhà.  Cuối cùng, một người học trò của tôi đã xung phong đứng ra bảo lãnh cho thầy. Hiện nay tôi có chung hộ khẩu với người học trò hào hiệp này. Như vậy tôi là trường hợp đặc biệt vì lần đầu tiên được phép hồi hương nhờ người dưng bảo lãnh. Rồi chuyện tôi đem ô tô cũ của mình về nước. Tôi là chuyên gia theo dạng hợp tác thì theo luật có quyền đem xe về sử dụng. Thế nhưng, mấy anh ở hải quan lại nhiễu nhương đòi giấy này giấy kia kéo dài đến 2 năm. Bí quá, tôi đem bài báo viết về ông Việt kiều đem về cho đất nước hàng triệu đôla có in rõ hình tôi bắt tay Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cầm. Động tác này xem ra rất thiêng: hải quan đồng loạt gật gù cho tôi mang xe ra!

Phóng viên

Được biết, ngôi nhà mà ông đang ở do một học trò đứng tên?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Đúng vậy! Lúc mua đất tôi chưa có hộ khẩu nên phải nhờ học trò đứng tên. Sau này khi tôi có hộ khẩu thì trò sẵn sàng “sang tên” lại cho thầy. Tôi may mắn có anh học trò trung thực. Nếu anh ta lật lọng thì tôi sẽ thua ngay, làm gì có nhà ở Việt Nam mà bây giờ mua thì đắt quá không đủ khả năng tài chính (cười).

Phóng viên

Có lần ông đã từng nói: “Không phải Việt kiều nào trở về quê hương cũng muốn ở khách sạn” như gửi gắm tâm trạng, nỗi niềm của mình?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Về Việt Nam chính là tìm về quê cha đất tổ, tìm về với người thân. Không ai thích về quê mà cứ phải ăn ngủ ngày này qua ngày khác ở khách sạn. Người Việt Nam mình ai cũng muốn có một “tấc đất cắm dùi” khi qua đời được tống táng nơi “chôn nhau cắt rốn”. Những biện pháp thỏa đáng và hợp lý về nhà cửa về VISA cho Việt kiều sẽ đem lại cho đất nước nhiều cái lợi và quan trọng hơn nó phù hợp với chính sách đại đoàn kết của dân tộc mà ta hằng đề cao. Ta đã miễn Visa cho Nhật và Bắc Âu nhưng tại sao không miễn cho Việt kiều? Rõ ràng hiện vẫn còn khoảng cách mà tốc độ xóa bỏ còn quá chậm!…

Phóng viên

Theo ông, vì sao Việt kiều lại gặp “khó” như vậy?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Cái này nhờ nhà báo hỏi giúp. Tôi đã từng hỏi, từng suy nghĩ rất nhiều mà vẫn không giải thích được. Nhà nước vẫn nói Việt kiều là một thực thể không thể tách rời trong đời sống kinh tế, xã hội của đất nước. Đã không thể tách rời thì thôi hãy xóa bỏ khoản cách, đừng  tách rời nữa.

Tôi không tiếc nuối

Phóng viên

Người có cuộc sống “thăng trầm” như ông hẳn phải có một tuổi thơ rất đặc biệt?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Quê tôi ở Điện Bàn (Quảng Nam), một vùng chiến tranh khốc liệt đã kéo dài như vô tận. Ba tôi đi theo cơ quan kháng chiến thời chống Pháp và giao tôi cho dân quê tại một vùng ở Tam kỳ. Mới 9 tưổi tôi đã phải chia xẻ cuôc sống người nông dân ở một vùng hẻo lánh, tham gia công việc đồng án: làm cỏ, chăn trâu, bắt cá, đốn củi… Sau này vào Sài Gòn, thi đậu vào trường Pétrus Trương Vĩnh Ký (nay là Lê Hồng Phong) tôi có được may mắn được học qua những người thầy nghiêm túc. Họ đã truyền lại cho tôi niềm ham mê học hỏi, lòng trân trọng sự hiểu biết, thú ưa thích văn học cũng như sử học.

Tôi còn nhớ cô Dung, giáo sư dạy sử địa rất nghiêm, thậm chí khó tính. Một lần tôi bị cô “phết” cho điểm 0 đóng khung (nghĩa là phải đi học phụ đạo ngày chủ nhật) vì thi lục cá nguyệt trả lời câu hỏi quá dài, ra ngoài đề. Nhưng phải công nhận, những thầy cô như cô Dung đã truyền đạt cho tôi tính nghiêm túc trong học vấn, cái nhìn nhiều chiều trong sử học, lòng khao khát được đi thăm nhiều nước trên thế giới để học hỏi cái hay, cái đẹp ở xứ người.

Phóng viên

Có bao giờ ông cảm thấy tiếc nuối khi quyết định trở về Việt Nam sinh sống?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Dĩ nhiên, khi quyết định trở về quê hương, tôi đã phải chấp nhận thực tại, thậm chí phải trả giá. Tuy nhiên, tôi không bao giờ hối tiếc. Được sống trên đất nước mình, bên bà con thân thuộc, được chứng kiến sự đổi thay của đất nước, được trực tiếp tham gia đóng góp vì thế hệ trẻ, vì tương lai đất nước. Mỗi sáng thức dậy nghe tiếng chim kêu, tiếng gà gáy, tôi rất hạnh phúc, miên man như trở về thuở ấu thơ, hòa nhập trở lại với quê hương mình. Chính điều này, rất mong manh và nhỏ nhoi, đã làm cho tôi vượt qua những băn khoăn, day dứt…

Hiện nay, do con trai út còn nhỏ đang học trung học nên vợ tôi phải ở bên Bỉ để chăm sóc con.

Tôi cũng phải mỗi năm vài lần đi thăm con cháu đông đảo (hai trai hai gái tám cháu) đang sinh sống ở Bỉ. Đại học Liège vẫn còn cấp đặc biệt cho tôi văn phòng làm việc tại Khoa Hàng không Không gian vì tuy đã nghỉ hưu nhưng tôi đã được phong là giáo sư danh dự. Tôi vẫn còn phải hướng dẫn hai nghiên cứu sinh đang chuẩn bị bảo vệ luận án tiến sỹ.

Chỉ trong dịp hè hay lễ Giáng sinh vợ con tôi mới về Việt Nam với tôi. Tuy nhiên, chúng tôi đã thống nhất, khi nào con tôi vô đại học thì bà ấy sẽ về hẳn với tôi ở bên này.

Phóng viên

Xin cảm ơn ông!

Sài Gòn tháng 5/2007

Phụ lục 2

Thư trả lời của đại diện Ủy ban BCQH, TP. HCM

cmt

Tags: Category: Bài viết, Bút ký
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.

11 Responses

  1. 1
    Thanh 

    Ủy ban bầu cử ĐBQK khóa XII – TP HCM tin tưởng rằng: Giáo sư sẽ cống hiến vào sự nghiệp “dân giàu – nước mạnh – xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” trên cương vị thích hợp.
    Đúng là miệng nhà quan có gang có thép.
    Chúc GS luôn sức khỏe để thương yêu quê hương xứ sở nhiều hơn!

  2. Kinh chao bac Nguyen Dang Hung,chau dat cam dong,va kinh phuc bac,chuc bac nhieu suc khoe.

  3. 3
    Tuan 

    Cháu xin chia buồn cùng bác

  4. 4
    Tuan 

    Cháu có câu chuyện của cháu kể bác nghe:
    Ông hàng xóm hôm trước có mời cháu ăn giỗ,hôm đó 2 vợ chồng ổng đến nhà cháu trịnh trọng mời cháu,cháu thấy rất vinh dự.
    …trước đám giỗ 2 ngày,ổng phone cho cháu,nhắc nhở là đừng quên ngày giổ nhé,rồi hôm sau ổng lai phone để nhắc nhở tiếp..
    Hàng xóm nghe vậy ai cũng khen là ông ấy mến tình hàng xóm,ai cũng khen ông ấy rộng lượng..
    Sáng hôm ấy cháu chuẫn bị áo quần đang hòang để đến dự,lúc mới bước đến sân nhà ổng,ổng liền bỏ dép rồi ra sân bắt tay cháu,ổng mời cháu vào nhà,pha nước trà tử tế.,vợ ổng cũng lên chào và hỏi thăm cháu nữa.
    …nhưng đến lúc ngồi vào bàn để ăn giỗ,thì ổng lại nói: ” thôi! em hãy thông cảm,vì hôm nay khách đông quá,chú chuẫn bị chưa chu đáo lắm,mong em thông cảm ra về và hên năm sau chú sẽ mời em.

    Chú Hưng ơi là chú Hưng!,cháu đanh phải ra về thôi chú ạ,thui thủi ra về…
    ..về đến nhà vợ cháu hỏi:”anh ăn giỗ xong rồi à?”,cháu đành trả lời là :”anh đã ăn giỗ xong rồi,nên tranh thủ về sớm,chứ ngồi lâu thì nóng nực quá”

    Cháu buồn ông hàng xóm này ghê đó chú Hưng!

  5. 5
    chinh danh 

    cháu đọc qua cách trả lời và nói chuyện của chú ,cháu biết chú là người đắc đạo.kể ra đất nước chỉ cân 100 người như chú mà nắm các cương vị chủ chốt của nhà nước thôi,thì đất nước không phát triển mới là chuyện lạ.
    kính chúc chú khỏe

  6. 6
    phạm tưởng cán 

    Bác HƯNG.Ở MỸ có những ông lớn còn lớn hơn cả ông nghị cơ mà.

  7. 7
    Justin Ha 

    Cái ví dụ của bạn Tuấn thật hay, giúp tôi liên tưởng đến những gì đang xảy ra tại Việt Nam. Cách mà một số nơi trân trọng người tài… trước mặt thì tay bắt mặt mừng, hứa cái này cái kia… rồi thì quảnh mặt làm ngơ, cứ như là không có chuyện gì xảy ra… mong Việt Nam mình có nhiều con người như Bác Hưng… mong lắm thay

  8. Tuyet voi. Thanks!

  1. 9
    Tin 24-3-2011 « BA SÀM (via Pingback)

    [...] Nguyễn Đăng Hưng BÚT KÝ CỦA GS NGUYỄN ĐĂNG HƯNG – Phần 20 [...]

  2. [...] <– BÚT KÝ CỦA GS NGUYỄN ĐĂNG HƯNG – Phần 20 – Cảm nghĩ và dư âm sau ngày ứng cử hụt đại biểu quốc hội. [...]

  3. 11
    UK Reviews (via Trackback)

    UK Reviews…

    [...]GS Nguyễn Đăng Hưng’s blog » Blog Archive[...]…