BÀI THƠ HOA SEN

Hương sen e ấp hương huyền
Sen hồng, sen trắng, sen duyên đấy mà
Nói bằng ngôn ngữ của hoa
Bông sen ý đạo… thật ra ý đời

Sen hồng hái sớm cho tươi
Để yên em hái đừng cười anh ơi
Một lời làm rụng hoa rơi
Nghìn đêm lẻ một mộng nơi chốn này

Hoa sen trong trắng ban mai
Có mây bóng nước hoa lay động cành
Tặng em buổi sáng lòng anh
Như sương ấp ủ thơm nhành hoa sen.

Mắt người là mấy cánh sen
Hồn quanh mộng giấc đài sen rạng ngời
Bùn tanh ươm giống hương trời
Thơm hương sen ngát tỏa ngời lòng son

Sen hồng mặt nước trắng trong
Trong veo thanh tịnh tấc lòng đắm say
Trước bao cây cỏ tươi bày
Có hoa sen nở hương bay màu thiền

Tới bờ vắng lặng cô miên
Rẩy sương hạt trắng thành miền vô ngôn
Hình như sen ướp thơ lòng
Nền mây bích họa tơ vờn bóng sen

Đặng Công Hân – Hạ 2012

RƯỢU SEN ĐÊM RẰM

Rượu Sen thơm cả đêm rằm

Ta đi lạc lối về trăm nẻo trần

Rượu Sen thơm cả đêm rằm

Ta đi lạc lối về trăm nẻo trần

Đường nào trăng rọi bàn chân?

Kiếng xe chiếu trọn tình gần duyên Sen

Trăng đêm nay sáng rất… điên!

Ta đêm nay cũng miên triền… khùng thôi!

Ai kêu trăng đến bên đời?

Ai kêu Sen tríu bồi hồi môi ta!

Khánh Vân   – 2012

____

HƯƠNG QUYỆN HỒN XƯA…

Hạo hạo Lăng Già nguyệt, Phân phân Bát Nhã liên.

Hà thì lâm diện kiến, Tương dữ thoại trùng huyền…

Tháng tư, tháng của mùa mưa…

Tháng tư, tháng của mùa sen nở…

Tháng tư, tháng của mùa hân hoan rước lễ đản sinh…

Tháng tư, tháng của Ẩn Phương Cư mở hương sen mời khách …

Giữa cái nắng oi nồng như muốn đốt cháy da người của ngày hạ, tôi nhận được lời mời của Hoàng Hoa Nữ Sĩ, về Ẩn Phương Cư thưởng chén rượu sen, nhấp chung trà đượm cùng nhau thả lòng miên man trong câu chuyện phiếm kiếp phù sinh. Lời mời nhẹ nhàng và dễ thương như hương sen đầu hạ, thoang thoảng chẳng nồng mà cột chặt khách cuồng nhân, xoa dịu hẳn đi cái nóng bên ngoài, dù rằng nắng hạ vẫn chói chang.

Lâu rồi không về lại Ẩn Phương Cư, trong lòng bỗng nhớ, nhớ chén hoàng hoa, nhớ cánh trà xanh biếc, nhớ tiếng đàn của người chị thân thương…Ai ngờ rằng khi trong lòng vừa dấy niệm, chị lại từ Đồng Tháp mang cánh sen thơm nồng về làm “cớ”  để hội ngộ tri âm…và cái “cớ” ấy bỗng chốc trở thành chất xúc tác, khơi gợi lên trong tôi những dòng miên man bất tận về một loài hoa …

Sen, một cái tên bình thường quá đổi, nhưng lại là hiện thân của một cốt cách thanh cao, bao giai từ mỹ ngữ trải nghìn năm kim cổ, đâu chẳng qua cũng chỉ vì tôn vinh cốt cách của loài hoa ấy!

Trong dân gian ta xưa nay vẫn ca ngợi hoa sen là giống hoa “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn“, nhưng đâu chỉ có vậy!

Thánh Tông nhà Lê từng đề ngự thi, không tiếc lời ca ngợi

Dìu dịu Lam Điền ngọc mới tương,

Hồ thanh, sắc ánh, mặt dường gương.

……………..

Khách thơ hứng nghĩ hiềm chưa đủ,

Mười trượng hoa thì mười trượng hương.

Liêm Pha Chu Đôn Di cũng từng nói trong Ái Liên Thuyết, khắp các loài hoa cỏ trên cạn và dưới nước, những loại đáng yêu nhiều không kể hết. Thời Tấn có Đào Uyên Minh riêng đem lòng mến cúc, nhưng tự Lý Đường lập quốc về sau, thiên hạ đua nhau yêu lấy mẫu đơn “水陸草木之花，可愛者甚蕃。晉陶淵明獨愛菊；自李唐來，世人盛愛牡丹Thủy lục thảo mộc chi hoa, khả ái giả thậm phồn. Tấn Đào Uyên Minh độc ái cúc, tự Lý Đường lai, thế nhân thậm ái mẫu đơn” . Song, Chu tiên sinh không vì thế mà đem lòng hòa tan chung cùng thế tục, riêng tận đáy lòng quyến luyến lấy hoa sen, bởi lẽ loài hoa ấy mọc lên từ bùn lầy mà không nhiễm, tắm mình trong sóng nước mà lại chẳng lẳng lơ, trong rỗng rang ngoài thì ngay thẳng, không dây không cành, hương ở xa lại càng thanh đượm, dáng đứng thẳng ngay giữ lòng trong sạch, có thể ở xa mà ngắm nhìn chứ chẳng thể cợt đùa “蓮之出淤泥而不染，濯清漣而不妖，中通外直，不蔓不枝，香遠益清，亭亭靜植， 可遠觀而不可褻玩焉liên chi xuất ô nê nhi bất nhiễm, trược thanh liên nhi bất yêu; trung thông ngoại trực, bất mạn bất chi; hương viễn ích thanh, đình đình tịnh thực, khả viễn quan nhi bất khả tiết ngoạn yên“. Phải chăng vì thế, mà ông không ngần ngại khẳng định, phẩm bình hoa sen chính là quân tử trong các loài hoa “liên, hoa chi quân tử giả dã蓮，花之君子者也” và phải chăng cũng chính vì thế mà thành ra ít người đồng cảm như ông!

Có thể nói, cành sen dưới ngòi bút của Chu Liêm Khê đã trở thành hình ảnh biểu trưng của mẫu người quân tử qua mọi thời đại theo tiêu chuẩn của nhà Nho, đẹp nhưng hàm chứa một chút gì đó ngậm ngùi, bởi lẽ “yêu hoa cúc sau Uyên Minh ít nghe người nói đến, yêu hoa sen thời phỏng có mấy kẻ cùng ta, riêng mẫu đơn thì người say không kể hết 噫！菊之愛，陶後鮮有聞；蓮之愛，同予者何人；牡丹之愛，宜乎眾矣。Y! Cúc chi ái, Đào hậu tiển hữu văn; liên chi ái, đồng dư giả hà nhân? Mẫu đơn chi ái, nghi hồ chúng hĩ!“. Đậm nét đau đời của một bậc chân Nho “đa ưu hoạn”*!

Chẳng trách nào Tam Lư nước Sở thuở xưa đã từng muốn cắt lá sen làm áo, kết cánh sen làm xiêm “制芰荷為衣兮，集芙蓉以為裳chế kị hà vi y hề, tập phù dung dĩ vi thường“mượn hoa lá đấy làm nền cốt cách, gióng lên tiếng chuông tha thiết giữa đêm trường: cả đời say riêng mình ta tỉnh, cả đời đục riêng chỉ ta trong “举世皆浊而我独清，众人皆醉而我独醒 cư thế giai trọc nhi ngã độc thanh, chúng nhân giai túy nhi ngã độc tỉnh”.

Đóa phù dung bừng lên trên mặt nước, riêng do thiên nhiên đẻo gọt mà nên hình (2) ấy, như đã quyện vào mình cả mảnh hồn kẻ sĩ, dấn thân vào đời để đau đáu mãi vì đời như Nguyễn Ức Trai xưa kia từng tự thán “cổ lai thức tự đa ưu hoạn” vậy!

Sen, không phải cánh đào trần mận tục, không phải đóa mai cành trúc cô quạnh giữa gió đông, lại không phải câu kỷ tăng phòng, càng không phải cành mẫu đơn đất Lạc, vượt ra ngoài khóm cúc đông ly của Đào Nguyên Lượng, thoát tục siêu phàm khi so với nhành lan cửu uyển của Khuất Linh Quân, giữa thiên địa riêng đoạt lấy sắc hương phẩm hạnh trong lòng tạo hóa!

Phải chăng vì phẩm hạnh ấy mà đóa hoa sen cũng đã bén duyên với cửa Phật đã bao đời…

Sen tính không ô nhiễm, lại có thể làm nước đục hóa trong, sống trong bùn không nhiễm mùi bùn, lên mặt nước phô hương khoe sắc nhưng lại không chiêu dụ bướm ong, thế mới biết phẩm hạnh loài hoa ấy có khác  gì tâm nguyện tự giác – giác tha, xông pha vào chốn bụi với tinh thần vô nhiễm của cổ đức xưa, thế nên…..

…bảy đóa sen xanh kết tình Thiện Huệ…

…cánh trắng lung linh, đóa bạch liên cùng bạch tượng nhập Thánh thai…

…bảy bước đi rung chuyển cả đất trời, chân tiếp đất sen vàng nâng gót ngọc…

…trên đỉnh Linh Sơn truyền trao chánh pháp, cành sen đưa cao Ca Diếp mỉm cười…

Đóa hoa sen bước vào cõi Bụt, tinh khiết trong ngần đẹp đến lung linh

Hạo hạo Lăng Già nguyệt,

Phân phân Bát Nhã liên…

(Trăng Lăng Già vằng vặc,

Sen Bát Nhã ngạt ngào)

Vầng trăng Lăng Già – hương sen Bát Nhã, ngọn bút của Thái Tôn nhà Lý thật xuất thần khi đề thơ truy tặng Thiền sư Tỳ Ni Đa Lưu Chi ở chốn Tổ Pháp Vân.

Bát Nhã là trí tuệ, sen Bát Nhã – đóa sen trí tuệ, trí tuệ viên dung vô nhiễm vô cầu, từ chốn bùn tanh vươn lên kết đóa, để hương lòng quyện vào tâm Phật khắp mười phương

Thu quang hắc bạch tùy duyên sắc,

Liên nhị hồng hương bất trước nê

(Thu sắc tùy duyên khi đen trắng,

Sen hồng vô nhiễm nhị thơm hương).

Thế mới hiểu tại sao Thượng sĩ Tuệ Trung đối chúng trực chỉ

Dục tri thân dữ Phật,

Chủng ngẫu xuất hồng liên

( muốn biết thân cùng Phật,

trồng ngó nảy sen hồng)

Chỉ loài hoa ấy, không nhiễm đã đành lại còn lọc nước, khiến nơi sinh ra bỗng hóa ngạt ngào

Thanh sơn đê xứ kiến thiên khoát,

Hồng ngẫu khai thời văn thủy hương

(Từ nơi non thấp trông trời rộng,

Sen kết mặt hồ nước hóa thơm).

Chợ nghe chuông Bát Nhã thấu cõi mê tình, trống Lôi Âm vang rền thiên địa khi Thế Tôn đưa bàn tay báu nâng cao cành sen trên pháp hội Linh Sơn của nghìn năm trước.

Thế Tôn niêm khởi nhất chi hoa

Ca Diếp kim triêu đắc đáo gia

Nhược vị thử vi truyền pháp yếu

Bắc viên thích Việt lộ ưng xa.

(Thế Tôn nâng nhẹ một cành hoa,

Ca Diếp sáng nay đến được nhà.

Nếu bảo đấy là truyền pháp yếu,

Đường Nam xe Bắc lối càng xa…)

Nhấp chén rượu sen, cảm cả hương Thiền, muôn vạn não phiền bỗng nhiên dứt bặt, lời thơ xưa của Ngài Thượng Sỹ chợt hiện tiền ngay một niệm xưa nay:

Tu tri thế hữu nhân trung Phật,

Hưu quái lô khai hỏa lý liên…

(Đã biết trong đời hằng có Phật,

Lạ gì lửa đỏ kết hoa sen…)

Chén rượu miên man hương tràn ba cõi, Nho đã hay Phật lại càng hay, một đóa hoa hương kết mây ngàn vạn kiếp, trước mang vào trà đã tuyệt, nay phổ rượu càng xinh!

Ôi! loài hoa ấy:

“Vay đời một chút bùn tanh,

Ươm hương trả lại tinh anh chơ đời…”

Hương sen loang ngào ngạt, bút hạ góp chút tình, gửi tặng khách ba sinh, gọi chút quà sơn dã…

Dã Hạc Cư mùa Phật Đản năm Nhâm Thìn

Ngu đệ Lê Ngọc Đình cung kính viết tặng Hoàng Hoa tỷ