Archive for the Category » Văn hóa «

June 26th, 2015 | Author:

Thương tiếc GS Trần Văn Khê

cây đại thụ của văn hoá dân tộc Việt Nam thời hiện đại

GS Nguyễn Đăng Hưng

***

Một cây đại thụ của nền âm nhạc truyển thống Việt Nam vừa tử giả cõi đời!

Đối với tôi GS Trần văn Khê là trí thức tiêu biểu của dân tộc Việt Nam thời hiện đại.

Cũng như người bạn tri kỷ của ông nhạc sỹ Phạm Duy, ông đã sống gần một thế kỷ, xuyên qua tất cả những cung bậc thăng trầm của giai đoạn điêu linh biến động nhất của lịch sữ Việt Nam.

Ông còn là một nhà khoa học với nhiều công trình nghiên cứu về âm nhạc truyền thống Việt Nam và âm nhạc các dân tộc thế giới.

Trong lĩnh vực âm nhạc học, ông là người Việt Nam có tầm cỡ quốc tế vào bậc nhất, đã làm cho thế giới biết đến nét đặc thù của âm nhạc cổ truyền Việt Nam bị lấn át bỡi hai nên văn hoá ăm nhạc nặng ký bên cạnh là nhạc Trung Hoa và nhạc Ấn Độ.

Tiếng nói của ông đã dự phần quan trọng trong việc giới thiệu những di sản văn hoá Việt Nam ra thế giới đặc biệt qua Hội đồng quốc tế âm nhạc thuộc UNESCO mà ông là thành viên.

 

more…

Category: Bài viết, Văn hóa  | Tags:  | One Comment
June 17th, 2015 | Author:

“Báo chí Việt Nam hiện nay”

Báo chí Việt Nam và thời đại Internet

GS Nguyễn Đăng Hưng

LỜI DẪN

Bài này tôi viết cho báo Quảng Nam đã được đăng lên ở đây:

http://baoquangnam.com.vn/xa-hoi/201506/bao-chi-va-nhu-cau-thoi-dai-616095/

Tuy nhiên theo thong lệ họ đã biên tập lại và đăng tải một phiên bản ngắn hơn với vài đoạn bị cắt bỏ.

Nay xin đăng tại đây nguyên văn bài báo với phiên bản ban đầu của tác giả.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Ngày 21/6 là ngày báo chí cách mạng Việt Nam. Tờ Thanh Niên, báo đầu tiên của đảng cộng sản Việt Nam đã ra số đầu tiên ngày 21/6/1925. Ngày kỷ niệm báo chí Việt ngữ nói chung phải là ngày 15/4 vì đó là ngày phát hành tờ báo Việt Ngữ đầu tiên tại Việt Nam, tờ Gia Định Báo của cụ Trương Vĩnh Ký, ra đời năm 1865, nay đã tròn 150 năm.

Tôi biết đến báo chí cách mạng Việt Nam khá sớm khi mới 9 tuổi, ngày tôi theo ba tôi đi kháng chiến, tham gia Uỷ Ban Nhân Dân kháng chiến tỉnh Quảng Nam đóng ở Tam kỳ năm 1950. Tôi nhớ có dịp theo ba tôi vào cơ quan đóng tại nhà một nông dân, tôi đã đọc được báo Cứu Quốc, Cơ quan tuyên truyền của Tổng bộ Việt Minh, tiền thân của báo Đại Đoàn kết ngày nay.

Sau ngày thống nhất đất nước, báo chí Việt Nam được nhà nước hoá toàn bộ, không có bóng dáng một báo tư nhân nào nữa. Việt Nam có gần 800 tờ báo, nhưng chỉ có một tổng biên tập thực sự là Trưởng ban Tuyên Giáo.

 

more…

Category: Bài viết, Văn hóa  | Tags:  | Comments off
May 31st, 2015 | Author:

 

Cần nhìn lịch sử Champa một cách toàn vẹn hơn

 Kính Hòa, phóng viên RFA

Ngày 13 tháng 5/2015 tại Đại sứ quán Thụy sĩ ở Hà nội có diễn ra một cuộc hội thảo về văn hóa và lịch sử Champa do nhà thơ Inrasara trình bày. Kết thúc buổi hội thảo nhà thơ dành cho Kính Hòa buổi phỏng vấn sau đây. Đầu tiên ông nói về buổi hội thảo.

Nhà thơ Inrasara: Có thể nói là buổi nói chuyện thành công. Thứ nhất là lượng người tham dự, phòng họp nhỏ chỉ khoảng 60 người hết chổ, có người phải đứng bên ngoài. Thứ hai là đề tài hấp dẫn đối với các nhà văn, nhà báo, những vị đại sứ, những nhà trí thức ở Hà nội, về những điều mới, những điều chưa biết. Thứ ba nữa là những câu hỏi người ta đặt ra rất trí tuệ.

Kính Hòa: Những điều mà nhà thơ nói là chưa được biết là những điều gì ạ?

Nhà thơ Inrasara: Tôi đặt tên cho buổi nói chuyện là: “Người Chăm đóng góp gì vào nền văn hóa đa dân tộc Việt nam?” Đó là đề tài mà ít được sách báo nhắc đến, nhất là sách báo chính thống. Ví dụ như nền hải sử của Champa đã đóng góp, bổ khuyết vào lịch sử Việt nam. Hoặc là văn hóa biển của Champa nó làm cho văn hóa Việt nam đầy tràn. Hoặc là văn học của Chăm cũng vậy, nó có nhiều điều mà văn học Việt nam không có. Ngoài ra còn các đặc trưng văn hóa khác như giếng Chăm hình vuông, gốm Chăm, ngôn ngữ, thổ cẩm, đương nhiên không thể không nhắc tới các đền tháp, các lễ hội và điệu múa, đóng góp vào nền văn hóa đa dân tộc Việt nam.

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí, Văn hóa  | Tags:  | Comments off
April 22nd, 2015 | Author:

Học giả Nguyễn Hiến Lê

 NHỮNG CHƯƠNG BỊ KIỂM DUYỆT BỎ CỦA HỒI KÝ NGUYỄN HIẾN LÊ – 1

 Hồi ký Nguyễn Hiến Lê

Nguyễn Hiến Lê (1912–1984) là một nhà văn, dịch giả, nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục và hoạt động văn hóa độc lập, với 120 tác phẩm sáng tác, biên soạn và dịch thuật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, văn học, ngữ học, triết học, lịch sử, du ký, gương danh nhân, chính trị, kinh tế,…

Nguyễn Hiến Lê quê ở làng Phương Khê, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội). Xuất thân từ một gia đình nhà Nho, ông học tại Hà Nội, trước ở trường Yên Phụ, sau lên trường Bưởi.

Năm 1934, ông tốt nghiệp trường Cao đẳng Công chính Hà Nội rồi vào làm việc tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ, bắt đầu quãng đời nửa thế kỷ gắn bó với Nam bộ, gắn bó với Hòn ngọc Viễn Đông.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông thôi làm ở sở, đi dạy học ở Long Xuyên. Năm 1952 chuyển lên Sài Gòn mở nhà xuất bản và biên dịch sách, sáng tác, viết báo.

Những năm trước 1975 và cả trong thời gian sau này, Nguyễn Hiến Lê luôn là một cây bút có tiếng, viết miệt mài và là một nhân cách lớn.

Trong đời cầm bút của mình, đến trước khi mất, ông đã xuất bản được hơn một trăm bộ sách, về nhiều lĩnh vực: văn học, ngôn ngữ học, triết học, tiểu luận phê bình, giáo dục, chính trị, kinh tế, gương danh nhân, du kí, dịch tiểu thuyết, học làm người… Tính ra, số bộ sách của ông được xuất bản gần gấp 1,5 lần số tuổi của ông và tính từ năm ông bắt đầu có sách in (đầu thập niên 1950), trung bình mỗi năm ông hoàn thành ba bộ sách với 800 trang bản thảo có giá trị gửi tới người đọc.

Sau ngày 30/4 năm 1975, ông vẫn ở lại trong nước mà không chọn cách đi ra khỏi đất Việt, mặc dù ông cũng có điều kiện thực hiện việc đó. Lúc đầu, Ông cũng có cảm tình với “quân giải phóng”, với Việt cộng. Nhưng chỉ sau môt thời gian ngắn ngủi, ông đã nhận ra nhiều điều và gửi gắm ít nhiều trong cuốn Hồi Ký của ông. Cuốn Hồi ký Nguyễn Hiến Lê đã được tái bản tại Việt Nam tới ngót 30 lần. Nhưng có 6 chương và nhiều đoạn bị cắt bỏ khi in tại Việt Nam.

Nhân dịp kỷ niệm 40 năm thống nhất Bắc – Nam, chúng tôi đăng tải lại 6 chương Hồi ký của Nguyễn Hiến Lê để chúng ta cùng hiểu tấm lòng, nhân cách và trí tuệ của một học giả uyên bác và có nhãn quan xa rộng, trong một cách nhìn độc lập và khách quan. (Tham khảo Wikipedia)

more…

March 27th, 2015 | Author:

 

CỤ LÝ QUANG DIỆU VẪN CÒN SỐNG

Nguyễn Khắc Mai

Tôi có viết bài ai điếu đăng trên Thôn Minh Triết, về cái tang của cụ Lý Quang Diệu, rằng Cụ đẫ về trời.Tôi thật hãnh diện vì đã đến thăm một thôn nhỏ với ngôi miếu thờ của thôn.

Người hướng dẫn của đoàn chúng tôi là một cô bé  người Hoa, nhí nhãnh,vui tươi, có ngón nghề hướng dẫn du lịch khá điệu nghệ. Đoàn tôi ai cũng nhận xét như vậy. Trên đường trở về, cô đưa chúng tôi đến thăm ngôi miếu ấy và kể cho chúng tôi nghe, thôn này vốn là quê hương gốc của gia tộc Cụ Lý Quang Diệu,trước khi đến định cư ở Sing Ga Po.

Ngôi miếu ấy nay ở cạnh một con đường của thành phố Bằng Tường. Tôi thầm nghĩ trong bụng, thế là đây, vùng đất xưa của Đại Việt,các triều Lý Trần  vẫn từng cai quản. Có một nhà nghiên cứu mách cho tôi rằng,người ta đã đào được ở đây,một chiếc ấn của Tri phủ Bằng Tường đời Trần. Nghe nói GS Hà Văn Tấn cũng đã nói đến trong một quyển sách bàn về thời ký đồ đồng .

 

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí, Văn hóa  | Tags:  | Comments off
March 26th, 2015 | Author:

Nhà văn hoá Nguyên Ngọc đọc diển văn bế mạc ngày giải thương Phan Châu Trinh lần thứ VIII tại khách sạn Caravelle ngày 24/3/2015

GIẢI VĂN HÓA PHAN CHÂU TRINH 2015

DIỄN VĂN BẾ MẠC

Nhà văn Nguyên Ngọc

              Hôm nay, rất đúng hẹn, chúng ta lại gặp nhau trong không gian đầm ấm này, cho một sự kiện trang trọng: Lễ trao giải Văn hóa Phan Châu Trinh lần thứ 8. Nếu kể cả lần trao giải năm 2007 của Quỹ Dịch Thuật Phan Châu Trinh, tiền thân của Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh, thì đây là lần thứ 9. Vậy là chúng ta đã cùng nhau đi được một chặng đường dài 9 năm, và tôi nghĩ với tất cả lòng khiêm tốn vẫn có thể nói rằng, bằng một sinh hoạt đều đặn, nhẹ nhàng và giản dị, thân mật mà thâm trầm, chúng ta đã tạo nên được gần như là một tục lệ văn hóa mới tốt đẹp và hằng năm được mong đợi. Được mong đợi, đúng thế, bởi vì quả thật mỗi năm ở đây chúng ta lại được gặp không chỉ những diện mạo văn hóa xứng đáng, với những công trình, không ít khi là những sự nghiệp đồ sộ, đa dạng, sâu sắc và đầy gợi mở được phát hiện, phát hiện lại, để tôn vinh và từ đó giới thiệu rộng rãi với toàn xã hội; mà cũng qua chính những con người đáng kính ấy và các công trình tâm huyết của họ, từng nêu lên, thống thiết và đầy trách nhiệm với toàn xã hội những vấn đề bức thiết và nhiều khi khá cơ bản về văn hóa và tinh thần, nghĩa là về nền tảng tồn tại và phát triển của đất nước.

           Thật vui mừng là năm nay truyền thống đó vẫn được giữ vững.

 

more…

February 14th, 2015 | Author:

 

Hát ả đào. Tranh sơn dầu của Phạm Công Thành (2005)

Văn nhân và ả đào

Nguyễn Xuân Diện
 .

 ….Và trong những đêm hát, đào nương hiện ra như từ trong mộng: Mặt tròn thu nguyệt. Mắt sắc dao cau. Vào – duyên khuê các. Ra – vẻ hồng lâu. Lời ấy gấm – Miệng ấy thêu – Tài lỗi lạc chẳng thua nàng Ban – Tạ. Dịu như mai – Trong như tuyết – nét phong lưu chi kém bạn Vân – Kiều. Ta lại cùng nhớ đến chút duyên xưa giữa văn nhân và ả đào, mối quan hệ quan trọng nhất của lối thưởng thức ca trù. Bởi quá trình tham gia sinh hoạt ca trù là quá trình văn nhân sáng tạo, thưởng thức, thể nghiệm các tác phẩm của mình.

 

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí, Tiểu phẩm, Văn hóa  | Tags:  | Comments off
January 17th, 2015 | Author:

Văn hóa Tấm-Cám

Vũ Trọng Khải

 

Dân tộc nào cũng có những truyện cổ tích. Truyện cổ tích được hình thành, biến đổi theo chiều dài lịch sử hàng ngàn năm của mỗi dân tộc, rồi mới được “định hình”. Khi ” định hình”, truyện cổ tích đã kết tinh được những giá trị phổ quát mang tính triết học, mỹ học và tâm linh mà dân tộc đó tôn thờ, trở thành một bộ phận cấu thành nền văn hoá của dân tộc đó.

 

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí, Văn hóa  | Tags:  | Comments off
January 10th, 2015 | Author:

 

Họa sỹ Wolinski

Lời giới thiệu:

Tôi biết đến Wolinski từ rất lâu, ngày còn học trung học tại Sài Gòn. Tôi thường đọc lóm tờ Paris Match khi vào tiệm sách Khai Trí trên đại lộ Lê Lợi. Ông có những tranh hiếm họa rất hấp dẫn. Chỉ vài nét mà ta hiểu ngay cả một bức tranh xã hội chính trị nhân tình thế thái. Ông là người nghệ sỹ dấng thân. Ông không ngần ngại đả phá những chướng tai gai mắt của xã hội, những quan điểm hay hành động cực đoan, những thế lực ức hiếp dân lành… Xin trân trọng giới thiệu bài viết sau đây, đến từ Paris. NĐH

Wolinski – nhà biếm họa tài ba dũng cảm

TS. Trần Thu Dung (từ Paris)

VanVN.Net – Wolinski sinh năm 1934 ở Tunisie, vừa mới mất trong vụ thảm sát 07/01/2015 tại tuần báo Charlie Hebdo, khi ông đang cùng ban biên tập họp mặt đầu năm để chuẩn bị kế hoạch cho năm tới. Ông là tác giả của nhiều cuốn hoạt hình trào lộng nổi tiếng và là họa sỹ tranh biếm họa tài ba về mọi lĩnh vực chính trị văn hóa và chính trị xã hội.

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí, Văn hóa  | Tags:  | Comments off
December 10th, 2014 | Author:

 

Vài suy nghĩ về vụ

nhà văn Nguyễn Quang Lập bị bắt.

GS Nguyễn Đăng Hưng

Mấy ngày nay, từ khi nghe tin nhà văn Nguyễn Quang Lập, người chủ trương chiếu rượu nổi tiếng QUÊ CHOA bị bắt, tôi thấy cuộc sống tại Việt Nam của chính tôi có điều gì bất ổn.  Sau một vụ kiện phí lý, một vụ bôi nhọ vô cớ dài gần năm tháng, tôi đã có chút mệt mỏi.

Nay hay tin Bọ Lập, một nhà văn mà tôi ngưỡng mộ bị bắt, tôi lại càng cảm thấy bị hụt hẫng vì không hiểu được nguyên do..

more…