Tôi nghĩ mình còn chưa biết. Bên trời mưa gió làm sao, Cả triệu linh hồn hủy diệt, Một thân lệ nuốt chưa vào !

Trả lời báo Tuổi trẻ

PV : Xin bác cho biết tại sao chưa thấy hình ảnh tặng huân chưong:

GS Nguyễn Đăng Hưng

Thực ra thì Chính phủ Bỉ đã công bố ngày 12 tháng 1/2010 rồi qua *Công báo của chính phủ*. nhưng vì tôi ở Việt Nam từ tháng 11/2009 cho đến 2/4/2010 nên không hay biết tin. Công báo của Bỉ (Moniteur belge) là báo đăng thông báo của chính phủ rất ít phổ biến nên bà con hay bạn bè cũng chẳng hay. Cơ sở của tôi (ĐH Liège) có gởi thư cho tôi về văn phòng nhưng chẳng may tôi đã nghĩ hưu và ở xa nên thư chưa được bóc ra xem !!
Còn buổi lễ ban phát gắn huân chương thì sẽ tổ chức trọng thể tại cơ sở (ĐH Liège) trong năm nay. Họ chưa ấn định được ngày vì chưa phối hợp được với các nhân vật quan trọng, các Bộ trường, các viện trưởng, văn phòng nhà Vua…Về phần tôi theo thông lệ, tôi có quyền xem như và công bố đã được huân chương này từ ngày 15/11/2005 ngày được Bộ trưởng Chủ tịch Công đồng Bỉ nói tiếng Pháp đề nghị (anh xem kỷ BREVET tôi đã chuyển). Cô lưu ý là ngày ấy tôi còn tại chức. Hưu trí của tôi bắt đầu từ ngày 1/10/2006.

Read more…

Phỏng vấn GS Nguyễn Đăng Hưng

vừa được vua Bỉ Albert II trao tặng

Huân chương Đại thần Vương triều

Nguyễn Đình Nguyên

Nguyễn Đình Nguyên

Thưa GS, vừa được tin Hoàng Gia Bỉ đã chuẩn y việc trao tặng cho ông Huân chương Đại thần của Vương triều Bỉ, xin ông cho biết thêm vài nét về các bậc giải thưởng này ở Bỉ, và cách thức xét giải?

GS Nguyễn Đăng Hưng

Chuỗi Huân chương Vương triều Bỉ (ordre de la Couronne de Belgique) bao gồm 10 bậc (5 cấp, 3 mề đay, 2 kỷ niệm chương) thì bậc Grand Officier là bậc đứng thứ thứ hai (Xem hồ sơ). Đây không phải là giải thưởng mà là huân chương (décoration) chẳng hạn tương đương với « Légion d’honneur » của Cộng hoà Pháp. Huân chương Đại thần (grand officier) là huân chương cao thứ II trong 10 bậc đã kể ở trên. Về cách thức thì cũng như mọi nơi, cá nhân phải được xét tuyển và đề nghị tư cơ sở công tác. Phần tôi là chính Đại học Liège đã xét và đã cho tôi biết là tôi đã nằm trong danh sách một năm trước ngày lấy hưu trí, ngày 15/11/2005. Lần này chính phủ Bỉ cho kiểm tra thẩm định rất kỷ và như vậy là phải chờ đến 5 năm mới có quyết định của vua Albert II. Họ có cho tôi hay là đóng góp của tôi về giáo dục và khoa học thì đã rõ, nhưng còn phải thẩm định về kỷ năng sống, đạo đức cá nhân, vân vân…

Read more…

Vụ “người phá đền”

tốn hơi nhiều giấy mực phải có hồi kết thôi!

Vì đi du lịch bên Nga, tôi bị kẹt không về Bỉ được, hôm nay mới có máy bay, về đến nhà viết vài dòng này, có dấu tiếng Việt cho bạn bè dễ đọc.

Tôi không muốn nêu tên người viết bài báo xoàng xỉnh trên đây vì như vậy có khi không hay, tiếp tay cho một người có hành vi, tác phong không tốt !

Có thể vì tôi là chuyên gia tổ chức  đào tạo cao học, hơi bị căn bệnh nghề nghiệp, nên tôi thấy cần xem cô ấy là một học trò. Tôi xin ân cần hầu chuyện với cô ta như thế này như tôi đã nhiều lần khuyên bảo học trò linh tinh của tôi tại VN, cũng có nhiều em có tác phong tương tự:

“Xem xong bài viết của cô,

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2010/04/100417_do_ngoc_bich.shtml,

tôi nghĩ cô chưa xứng đáng có bằng tú tài Việt Nam, cô chưa thông hiểu lịch sử VN, đã ngồi nhầm lớp đâu đó, hay cô đã dùng phao hay cô đã “may mắn” gặp một tập thể thầy giáo “ai cũng xuất sắc, ai cũng cho đổ” ? Vậy xin cô hãy đi học lại, tự học cũng được thôi, nhưng phải thành khẩn học thực và qua trắc nghiệm lại.
Về luơng tâm, tư duy người đi học, người nghiên cứu, người công bố khoa học, thì quả là có nhiều thiếu sót. Cô không nên chạy theo danh hão, công bố bừa bãi gây phản cảm, tự hại mình, nhũng nhiễu xã hội. Bỡi vậy, nếu chưa kịp phản tĩnh sửa đổi thì tôi sẽ không thể ủng hộ ký giấy giúp cô ghi tên theo lớp cao học. Cô xem hiện nay cô đang làm mất uy tín ĐH Yale, ĐH Hawaï, đài BBC… Dạy kèm tiếng Việt cho vài sinh viên mà tự nhận là giảng viên thì quả là gian dối qua lộ liễu đó cô ạ. Nếu không may, thầy cô ở Hawaï dễ tính cho cô bảo vệ thành công Ph. D. về Hoa kỳ học rồi cô cũng sẽ làm mất uy tín siêu cường Hoa Kỳ sau này thôi. Cô không ngần ngại phá hoại đền thiêng của dân tộc Việt có ai chắc cô sẽ không tiếp tục như vậy với sự tác hại trầm trọng hơn cho tổ quốc của chồng cô.
Mong cô ghi nhận lời khuyên chân tình này “
GS.TSKH Nguyễn Đăng Hưng,

Elvis Presley

CAN’T HELP FALLING IN LOVE, Elvis Presley (1961), Music anh llyrics : George Weiss, Hugo Peretti and Luigi Creatore. D A Bm G D A A7 Wise men say, only fools rush in G A Bm G D A D but I can’t help, falling in love with you D A Bm G D A A7 Shall I stay, would it be a sin G A Bm G D A D If I can’t help, falling in love with you Bm A Bm A Like a river flows, surely to the sea Bm A darling so it goes G A A7 some things are meant to be D A Bm G D A Take my hand, take my whole life too G A Bm G D A D for I can’t help, falling in love with you Bm A Bm A Like a river flows, surely to the sea Bm A darling so it goes G A A7 some things are meant to be D A Bm G D A Take my hand, take my whole life too G A Bm G D A A7 D for I can’t help, falling in love with you G A Bm G D A A7 D for I can’t help, falling in love… with… you.

KHÔNG THỂ KHÔNG YÊU NÀNG Nguyễn Đăng Hưng đặt lời Việt D A Bm G D A A7 Dù biết rằng, cuộc tình thấm vị cay G A Bm G D A D Mà tôi, từ nay không thể không yêu nàng D A Bm G D A A7 Dù hiểu rằng, đời sẽ có sầu đau G A Bm G D A D Mà tôi, từ nay không thể không yêu nàng Bm A Bm A Tình ta như nước trôi, từ cao ra biển khơi Bm A Rồi ta sẽ có nhau G A A7 Như thiên nhiên máu về tim D A Bm G D A Cầm chắc lòng, đời tôi đã về em G A Bm G D A D Vì chưng từ nay, tôi đã yêu em rồi Bm A Bm A Tình ta như nước trôi, từ cao ra biển khơi Bm A Rồi ta sẽ có nhau G A A7 Như thiên nhiên máu về tim D A Bm G D A Cầm chắc lòng, đời tôi đã về em G A Bm G D A A7 D Vì chưng từ nay, tim tôi đã yêu em rồi G A Bm G D A A7 D Vì chưng từ nay, tim tôi đã yêu….. em… rồi.

Lời dẫn nhập:

Bài này tôi viết đã 5 năm rồi, tháng 3 năm 2005.

Đọc lại tôi thấy vẫn còn là thời sự.

Nhạc phản chiến của Trịnh Công Sơn vẫn còn nằm trong ngăn tủ khóa kín tại Việt Nam.

Nhận định của tôi ở phần cuối:

“Sinh thời tôi chưa bao giờ nghe nói TCS là nghệ sỹ nhân dân. Nhưng chính quần chúng nhân không phân biệt thành phần, lớp người, lứa tuổi, không phân biệt Bắc Trung Nam, không phân biệt trong nước hay hải ngoại, đã chọn thiên tài Trịnh Công Sơn là nghệ sỹ số một của mình…”;

vẫn giử nguyên giá trị!

Xin đăng tải lại đây gọi là tường niệm chín năm ngày người nhạc sỹ tài danh của chúng ta vào cõi vĩnh hằng!

Phần sau cùng của bài này, tôi cũng xin mạo muội thử hát ba ca khúc nỗi tiếng của ông.

Sài gòn ngày 31/3/2010

Một thoáng Trịnh Công Sơn

Nguyễn-Đăng Hưng

Hơn một năm sau ngày nhạc sỹ Trịnh Công Sơn mất, tôi lục trong chồng sách nhạc của gia đình để tìm lại một bài hát về xuân của nhạc sỹ Văn cao, bài “Mùa Xuân đầu tiên”. Tôi chuẩn bị tổ chức tốp ca cho ngày tết Việt Kiều tại Bruxelles.

Và tôi bất chợt đọc lại bút tích của người nhạc sỹ tài danh, ngay trang thứ hai của Tuyển tập nhạc Văn Cao “Thiên Thai” do nhà xuất bản Trẻ tại Tp Hồ Chí Minh xuất bản năm 1988 :

Vâng, tôi cũng quen biết Trịnh Công Sơn, dù chỉ một thoáng ngày Tết năm xưa…
Chúng tôi về Việt Nam ăn Tết năm 1989 sau một thời gian khá dài mười năm không lui tới. Chuyến đi cuối cùng trước đó đã xa cách đến gần một thập kỷ : hè năm 1979. Hồi ấy, việc đầu tiên chúng tôi làm tại Việt Nam là đi mua tranh về trang trí cho ngôi nhà mới mua tại Bỉ.
Tôi không nhớ vì sao lại run rủi lần mò đến xem phòng triển lãm tranh tại gia của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn với sự tham gia của các hoạ sỹ Đinh Cường và Tôn Thất Văn. Và chúng tôi suýt mua được một bức của Tôn Thất Văn, suýt thôi vì chưa ngã giá nên cuối cùng không mua được… Biết tôi là Việt kiều có hoạt động phản chiến tại Bỉ trong thập kỷ 65-75, có chút “máu văn nghệ”, Trịnh Công Sơn cho hay là đang chuẩn bị đi Pháp và nếu tôi còn ở lại Việt Nam thì ra Tết sẽ đến nhà thăm tôi…
Rồi đùng một cái mồng 6 Tết chúng tôi tiếp tại nhà người anh vợ tôi, cư xá Lữ gia, cả một đoàn văn nghệ sỹ nổi tiếng: nhà văn Nguyễn Quang Sáng, nhạc sỹ Trần Long Ần, hoạ sỹ Tôn Thất Văn, Michiko và Trịnh Công Sơn!

Sau một hồi chén tạc chén thù, hàn huyên sôi nổi, tôi rất đỗi vui là chính Trịnh Công Sơn, một cách đôn hậu hồn nhiên đề nghị đem ghi ta ra hát. Ở nhà không có ghi ta, TCS cho gọi người nhà mình đem đến… Và chúng tôi có được cái diễm phúc bất ngờ là ngày Tết được nghe tại chính nơi mình tạm trú nguời nhạc sỹ mình hằng ngưỡng mộ hát một loạt những bài anh mới sáng tác. Rồi Michiko cũng hát, Trần Long Ẩn cũng hát.
Thật bất ngờ, một nhạc sỹ tiếng tăm lẫy lừng tại Việt Nam và nhiều nước trên thế giới, một danh tài đã có môt sự nghiệp âm nhạc đồ sộ, đã thật giản dị và hồn nhiên, cùng bạn bè ngồi hát cả buổi chỉ cho vợ chồng chúng tôi, nhà văn Nguyễn Quang Sáng và một người lái xe nghe!
Vâng, chúng tôi may mắn có đươc một thoáng Trịnh Công Sơn, gần như chỉ dành cho chúng tôi.
Tôi còn giữ lại tấm hình lưu niệm quý hiếm kèm theo đây.

Đó không phải là lần đầu tiên tôi gặp Trịnh Công Sơn. Tôi đã sớm về Việt Nam những năm trước đổi mới : 76, 77 và 79… Phải nói tình hình xã hội và chính trị Việt Nam hè năm 79 rất ư là căn thẳng… Báo chí quốc tế không ngớt đề cập đến ngưới Việt vượt biên, thuyền nhân… Ban Việt kiều thành phố tổ chức một buổi họp mặt, nếu tôi nhớ không lầm là tại Hội Trí thức yêu nước 43 Nguyễn Thông TP HCM.

Sau tham luận của các lãnh đạo trung ương và thành phố, sau khoảnh khắc ngắn ngủi đối thoại trao đổi qua lại, cái đinh buổi họp mặt là phần văn nghệ. Nhạc sỹ Phạm Trọng Cầu vừa là nhạc trưởng vừa là MC… Hôm ấy tôi nhớ rõ nhạc sỹ Trịnh Công Sơn tự đệm ghi ta và hát bài “Em còn nhớ hay em đã quên” và một bài nữa, hình như bài “Chiều trên quê hương tôi”.
Tôi nhớ rất rõ vì tôi vừa trải qua hơn một tháng 7&8 hãi hùng lang thang khắp Đông Nam Á (Thái Lan, Singapour, Mã Lai, Nam Dương) đi tìm người yêu vượt biên, để cuối cùng gặp lại nhau, như một phép lạ, ngay trên đảo Poulo Bidong, Mã Lai. Gặp lại nhau một ngày là chia tay, tôi đáp chuyến bay Thái : Kuala-Lampur - Bangkok - TP Hồ Chí Minh còn cô ấy đáp chuyến máy bay SABENA của Bỉ nhắm hướng Kuala-Lampur - Bruxelles! Đây là một cuộc hành trình khá ly kỳ mà tôi sẽ nhắc đến trong một dịp khác.

Hai bài hát trên của Trịnh Công Sơn vào thời điểm ấy đã gây cho tôi một xúc động mạnh. Trịnh Công Sơn đúng là một nghệ sỹ lớn… Sáng tác của ông một lần nữa đã gắn liền với những thăng trầm của dân tộc, trái tim nhạy cảm tuyệt vời của ông đã diển tả một cách vô cùng tinh tế nỗi đau của mình mà cũng là của thế nhân, của đồng loại trên một tinh thần nhân bản trong sáng, hướng thiện nếu không nói là tích cực… Thật tài tình và sâu sắc khi ông chỉ nói giản dị “Em ra đi nơi này vẫn thế..” mà tôi đã hiểu ngay đây là thông điệp về sự vĩnh cữu của quốc gia dân tộc… Mọi việc sẽ đi qua, nhưng chỉ đất nước Việt Nam sẽ mãi mãi trường tồn…

–

Năm 1960 ngày tôi xuất dương sang Bỉ du học Trịnh Công Sơn chưa nổi tiếng. Các bài hát “Uớt Mi” hay “Diễm xưa” chưa được phổ biến rộng rãi. Tại Sài gòn trong thời này nhạc Phạm Duy, Lam Phương, Dương Thiệu Tước, Phạm đình Chương, Văn Phụng… đang thịnh hành trên các phương tiện truyền thông đại chúng…
Sau Tết Mậu Thân (1968), không khí Việt kiều tại Bỉ, đặc biệt thành phố Liège thay đổi hẳn. Trước số sinh viên du học như chúng tôi đếm trên đầu ngón tay, nay tăng vọt đến gần năm trăm! Liège một thành phố không lớn tại Bỉ, đã bỗng chốc trở thành thành phố sinh viên Việt Nam thu nhỏ với tất cả những mâu thuẫn, lo toan, dây dứt, đau thương… của đô thị miền Nam thời bấy giờ… Phần lớn sinh viên Việt Nam là con nhà khá giả tại Sài gòn đi du học tự túc…
Các sinh viên đến từ Việt Nam không ai không không mang theo những băng cassettes, kỹ thuật ghi âm đang được thịnh hành trong những năm 70…

Và chính qua những băng ghi âm này, qua các bạn sinh viên trẻ, mà tôi khám phá ra hiện tượng Trịnh Công Sơn - Khánh Ly.
“Ca khúc da vàng” đã đến với tôi như một tiếng thét của lương tâm con người trước cuộc chiến phi nhân, trước chết chóc, trước đau thương khôn cùng của dân Việt, trước sức tàn phá dữ dội khủng khiếp của tàu bè bom đạn của một siêu cường.

Qua những âm điệu nhẹ nhàng và sâu lắng, tác giả đã gởi đến cho người nghe một thông điệp kinh hoàng của thời sự :

“Xác người nằm trôi sông,

phơi trên ruộng đồng

trên nóc nhà thành phố

trên những đường quanh co

Xác người nằm bơ vơ

dưới mái hiên chùa

trong giáo đường thành phố

trên thềm nhà hoang vu…

Xác nào là em tôi

Dưới hồ hầm này

Trên những vùng lúa cháy

Bên những vồng ngô khoai… »

(Bài ca dành cho những xác người)
Hàng vạn tấn bom trút xuống đầu làng

Hành vạn tiếng bom trút xuống ruộng đồng

Cửa nhà Việt Nam cháy đỏ cuối thôn
Hàng vạn chuyến xe, claymore lựu đạn

Hàng vạn chuyến xe mang vô thị thành

Từng vùng thịt xương có mẹ có em…

(Đại bác ru đêm)

“Kinh Việt Nam” đã đến với tôi như những lời kêu gọi hồn thiêng sông núi dân tộc Việt, như những ước vọng khẩn thiết về một ngày thanh bình thống nhất, về một nước Việt Nam bình thường như những nước khác, chan hoà tình tự dân tộc giống nòi…
Tôi ý thức được ngay là một cái gì mới đã xảy ra tại Việt Nam.
Một phong trào « Hát cho đồng bào tôi nghe » đã được dấy lên tại Liège và lạ thay cùng với những bài ca khác của phong trào sinh viên học sinh đô thị miền Nam, nhạc Trịnh Công Sơn đã thành một phương tiện đấu tranh của chúng tôi, những người mà lập trường chính trị đã dứt khoát đã biết và hát nhiều bài hát đến từ Miền Bắc hay vùng Giải phóng, hừng hực khí thế kháng chiến yêu nước, nhưng còn thiếu một cầu nối để đến với những thành phần còn xa chiến tuyến…
Nhìn lại cục diện sau gần 40 năm, tôi vẫn nghĩ nhạc phản chiến Trịng Công Sơn là một trong những nhân tố văn hoá rất tích cực cho công cuộc vãn hồi hoà bình và thống nhất đất nước. Và tôi rất tâm đắc với ý kiến cho rằng chính những ca khúc phản chiến của Trịnh Công Sơn là mới là cơ sở nói lên tầm vóc của tài danh Trịnh Công Sơn… Và cũng chính qua những ca khúc này Trịnh Công Sơn mới được những nhà báo quốc tế biết đến và gọi anh là « một Dylan của Việt Nam ». .
Âm nhạc Việt Nam qua Trịnh Công Sơn, một thời đã ngang tầm thế giới !

Và tôi tự hỏi tại sao trong thời mở cửa giao lưu hội nhập hôm nay những bài hát đậm đà tinh thân dân tộc như thế, lại vẫn « chưa được phép » hát lại ?
Ở Việt Nam tôi vẫn thường nghe câu hỏi là tại sao ta chưa có những tác phẩm
văn học nghệ thuật ngang tầm thế giới, xứng đáng với các cuộc kháng chiến đấu tranh giành độc lập, tự chủ thoát khỏi ách nô lệ của ngoại bang, những chiến công hiển hách đã được biết bao dân tộc yêu chuộng hoà bình và công lý kính phục và ngưỡng mộ. Nhưng có chắc gì, ta tỉnh táo đế chấp nhận và nhất tôn vinh đúng mức những tác phẫm văn học nghệ thuật chất chứa những giá trị nhân bản cao đẹp và phổ quát của con người, những tác phẩm độc lập không bị chi phối bởi tình thế chính trị nhất thời?

Sinh thời TCS ý thức rất rõ về tính phổ quát của nhạc mình:

“Tôi ước mơ một ngày nào đó trên hành tinh này tiếng hát sẽ được trả về với vẻ đẹp thuần khiết của nó. Đó là tiếng hát bay qua các lục địa, các đại dương, mang trong lòng nó tình yêu và tình nhân ái…” (Phát thảo chân dung tôi, tháng 4-1987).

Nhạc phản chiến của TCS là hiện thực của ước mơ này vậy.
Dĩ nhiên nhạc phản chiến chỉ là một trong ba chiều không gian âm nhạc đồ sộ của thiên tài TCS : tình yêu, thân phận và chiến tranh… và đã có nhiều bài viết về hai không gian còn lại : tình yêu và thân phận…

Tôi chỉ thêm một chút ý kiến riêng thôi… TCS là một trong những nhạc sỹ viết nhạc tình hay nhất thế kỷ, tôi muốn nhấn mạnh ở chữ « một trong những »… Bởi vì đối với tình yêu, cái nhất là tùy ở mỗi cá nhân, ở mỗi hoàn cảnh… Nhạc tình Trịnh Công Sơn có cái gì nhẹ nhàng siêu thoát. Những cuộc tình của TCS là những dây dứt, những tiếc nuối, những cuộc tình ra ngoài tay với, không bao giờ được tận hưởng và hạnh phúc là một cái gì mong manh bàng bạc, xa vời. Những người đẹp qua âm nhạc Trịnh diễm lệ trang trọng đến độ trừu tượng, siêu thực…Nhạc tình của các tác giả nổi tiếng khác chẳng hạn như Đoàn Chuẩn, Vũ thành An, Ngô Thụy Miên, Đức Huy… theo tôi đời thường, lãng mạn hơn…

Ai cũng đồng ý chất Huế là thường trực trong nhạc TCS… Nhưng tôi lại thấy chất “blues” cũng tìm tàng trong một số bài: Hạ trắng, Tình nhớ, Biển nhớ… Phải chăng TCS có phần nào bị ảnh hưỏng nhạc Mỹ da đen…
Ngày TCS mất tôi đang ở TP HCM…Và có lẽ cũng như rất nhiều người Việt Nam ở mọi ngõ đường đất nước hay ở chân trời góc biển trên thế giới, tôi có cảm giác là một người thân thương vừa từ giã cõi đời… Tôi định đến nhà ông để thắp một nén hương tiễn đưa vì lòng ngưỡng mộ. Nhưng hôm ấy từ đường Điện Biên Phủ, đi xe gắn máy, không có cách chi đến được ngõ tư Phạm Ngọc Thạch… Một rừng người mênh mông như đại ngàn vô tận đã cùng chia sẻ ý này và cuồn cuộn chảy về con đường này… Tôi bỏ xe bên vệ đường mon men tìm đến số 47 C thì đã quá muộn. Chiếc xe chở quan tài đã chuyển bánh, tiếng kèn “saxophone” tiễn đưa của Trần Mạnh Tuấn đã vang lên và tôi đành hoà mình vào đoàn người chảy xiết theo hướng Gò Dưa…
Sinh thời tôi chưa bao giờ nghe nói TCS là nghệ sỹ nhân dân. Nhưng chính quần chúng nhân không phân biệt thành phần, lớp người, lứa tuổi, không phân biệt Bắc Trung Nam, không phân biệt trong nước hay hải ngoại, đã chọn thiên tài Trịnh Công Sơn là nghệ sỹ số một của mình… Riêng tại Bỉ sau ngày nhạc sỹ mất đã có hai đêm liên tiếp hát nhạc Trịnh Công Sơn, ai cũng hát và nhạc cụ vỏn vẹn chỉ cần chiếc ghi ta!
Theo tôi lời khen tặng ưu ái nhất mà tôi được đọc về TCS chính là của Khánh Ly:

“Bởi vì ở ông TCS, điều vĩ đại nhất, vĩ đại hơn cả những tác phẩm của ông là nhân cách, nhân phẩm của ông. Ông là người duy nhất đã sống trong đời này có một tấm lòng không có thù hận”. (Khánh Ly, “Những lời tử tế ông Sơn dạy tôi”, Trường Kỳ phỏng vấn, Hoàng Trúc Ly sưu tầm, www.suutap.com/khanh ly).

Vâng, tôi cũng biết Trịnh Công Sơn, dù chỉ một thoáng ngày Tết năm xưa. Và hôm nay tôi xin ghi lại những dòng này, gọi là xác định lòng ngưỡng mộ khôn cùng của tôi…

Nguyễn-Đăng Hưng, cuối tháng 3 2005

Nguyễn Đăng Hưng hát Trịnh Công Sơn

Gọi tên bốn mùa :

Ru Ta Ngậm ngùi :

Mưa hồng :

Nhà thơ Hữu Loan một giá trị phản biện

Hữu Loan vĩnh viễn ra đi để lại biết bao hoài niệm về một giai đoạn dài của văn hóa và lịch sử dân tộc. Một giai đoạn điêu linh, tang tóc, chia ly, với ngút ngàn thống khổ mất mát, băng hoại. Chín mươi lăm năm dài một đời người, một khí phách, một con người!

Đối với tôi, thơ của Hữu Loan là một phản biện văn học có tính nhân văn cao cả, cuộc đời của Hữu Loan là một phản biện lịch sử có sức thuyết phục vào bậc nhất.

Read more…

Get the Flash Player to see the wordTube Media Player.

  Xin bấm vào để nghe Abba trình diễn

Lời Anh và lời Việt ở trang trong.

Read more…

Thư tình ngày Xuân

Em yêu dấu của anh,

Năm nay là năm con cọp, đọc báo chí nghe nói người dân Việt Nam đã né tránh, tổ chức sinh con non tháng để tránh tuổi con cọp, nhất là phải chờ đợi sinh con gái!

Em có tuổi con cọp, một con giáp “nguy hiểm” như vậy mà anh đã “dám” lấy em là vợ!

Thật ra anh cũng chẳng có gì để phải “can cường” đến vậy. Anh chỉ vốn chẳng bao giờ tin ở số tuổi, ba má anh chẳng may mất sớm, bà con ở xa nên chẳng ai nhắc nhở gì theo hướng ấy!

Anh chẳng những đã “dám mạo hiểm” mà còn thấy mình là người may mắn nhất trần gian, đã được em yêu ngay từ giấy phút đầu tiên và em đã dám vượt trùng dương, trải qua những giờ phút hãi hùng nhất trên biển khơi để tìm đường tái hợp cùng anh, chung đời chung sức có nhau trên đất khách! Thực ra người “dám mạo hiểm” chính là em, người có tuổi con cọp chứ chưa chắc phải là người có tuổi con rồng như anh!

Trong những ngày gần đây sống ở Sài Gòn, những ngày chờ Xuân đón Tết, đất trời như có gì trăn trở, lắng sâu, anh hay liên tưởng đến em, đến cuộc sống bên nhau, đến những bước thăng trầm của cuộc đời vội vã. Nhìn hình em treo trên tường và mở lại cuốn album hình ảnh những kỷ niệm đã qua, anh cứ thầm bảo mình là người có nhiều may mắn ở đời này! Và cái diễm phúc nhất là đã gặp được em và đã có em bên cạnh từ bấy lâu nay!

Nếu phải khách quan xác định lại phần cống hiến của bản thân anh cho hạnh phúc chung, có lẽ anh sẽ thỏ thẻ với riêng em là anh đã không bõ lỡ mất cơ hội, cả những cơ hội mong manh nhất mà cuộc đời đã đem lại cho anh. Ngày ấy mồng một Tết, ngày hòa bình trở về trên quê hương, anh về lại thăm đất nước sau 16 năm xa cách, em đi dâng hương, từ khói hương bước ra với chiếc áo dài kiêu sa, lộng lẫy. Tà áo ấy đã làm anh trong phút giây phải thần thờ ngây ngất!

Cũng như mọi năm ngày Tết ở một mình tại Sài Gòn, anh xuất hành du xuân bằng cách lên Lăng Ông Bà Chiểu thắp hương. Anh muốn nhớ lại cái ngày ấy, ngày mồng một Tết Bính Thìn 1976, Trời Phật, thánh thần đã đưa đẩy cho anh gặp em, chỉ mấy giây thôi mà sau đó ta đã trở thành vợ chồng. Và rồi có khi vời vợi trông chờ nhau, có khi quấn quít bên nhau, thấm thoắt đã 34 năm rồi!

Trong 34 mùa xuân hạnh phúc ấy, đâu phải lúc nào cũng phẳng lặng như mặt nước hồ thu phải không em? Cũng đã có những đợt sóng, những giây dứt, những thần thờ, những ngày tháng anh có làm em ngỡ ngàng thất vọng… Cũng có lúc ta tưởng chừng như tương lai không còn nữa ở phía trước, như lối quanh đang rình rập ta sẽ phải bắt ngang. Cũng có giai đoạn, những khó khăn của cuộc sống làm ta ngại ngùng phập phòng dấng bước. Nhưng bây giờ nhìn lại, đó chẳng qua là những thách thức bình thường của cuộc đời muôn mặt và tình yêu chân thật cuối cùng đã vượt qua tất cả.

Những ngày tháng hôm nay, anh bước vào khoản thời gian thứ ba của kiếp người, tuổi tác đã ở lúc cổ lai hy, không phải tham gia tích cực vào những lo toan cơm áo gạo tiền. Anh đang nghỉ hưu, thời gian có thể dùng nhiều hơn cho mình và cho gia đình. Cũng như vậy mà anh có cái nhìn bao quát hơn về cuộc đời trải qua, có thời gian để chăm sóc khu vườn riêng, những hoa lá chung quanh căn nhà ta mới xây tại quê nhà, khu vườn tinh thần mà chúng ta đã cùng nhau vun xới trong khoản thời gia dài chung sống bên nhau.

Càng lui lại đứng ra xa và cao hơn để nhìn lại cuộc đời của chính mình để kiểm nghiệm lại quá khứ, nghĩ đến những thang bậc đã đi qua, những bè bạn thân thích năm châu mà anh có điều kiện quen biết và kết thân, người đồng hương cũng như người ngoại quốc…, anh mới ngộ ra rằng, suy cho cùng người bạn thân thiết nhất của anh, hiểu anh rõ nhất, chia sẻ với anh nhiều nhất không ai khác chính là em!

Em đã và đang là người tình, người bạn, người vợ, niềm an ủi và lẽ kiêu hảnh nhất của đời anh!

Năm nay mồng một Tết lại trùng với ngày Lễ Hội tình yêu, anh lại đi viếng Lăng Ông Bà Chiểu. Anh lại đứng bên bức tường chung quanh nhìn vào chính điện từ đó ngày xưa em đã bước trong khói hương. Ngày ấy anh đã nghe như văng vẳng bên tai:

“Hãy nhanh bước ra trực diện cùng nàng, đừng để nàng đi mất hút”.

Anh đã làm theo lời dạy bảo ấy và kết quả em biết thế nào sau đó.

Lần này đứng thẩn thờ mường tượng đến hình bóng cũ đã 34 năm qua, bất chợt anh lại nghe đồng vọng từ xa:

“Rồi cơn bạo bệnh của nàng sẽ qua, con đường đi chung trước mặt vẫn còn dành cho nàng và cho mình, một đoạn dài thêm nữa”.

Không bao lâu ngày nữa, anh sẽ trở sang Bỉ cùng đi với em trên con đường hạnh phúc tuyệt vời mầu nhiệm ấy!

Hạnh phúc không bao giờ dừng lại chờ ta, muốn nắm bắt nó ta phải tiến bước cùng đi chung với nó!

Sài Gòn mồng 10 Tết Canh Dần 2010

Vài phản hồi của độc giả

Nguồn: http://kynangsong.org/showthread.php?p=29484

Cháu không biết nói gì sau khi đọc bài này.
Cháu chỉ cảm nhận rằng chắc hẳn bác thấy mình rất hạnh phúc, tràn ngập yêu thương và trân trọng đối với người vợ của mình, về quãng đường mà hai bác đã và đang đi.
Đối với một người phụ nữ Á Đông, có lẽ hạnh phúc lớn nhất gắn liền với người chồng và những đứa con. Cháu nghĩ bác gái hẳn là rất xúc động khi đọc những dòng này. Đi gần hết cuộc đời, và để lại những yêu thương này là điều không phải ai cũng có được.
Cảm ơn bác vì những sẻ chia này cho những người trẻ như tụi cháu. Để cháu thêm vững tin vào tình yêu đích thực, vào con người và những điều kỳ diêu giữa đời thường.
Chúc hai bác sức khoẻ và hạnh phúc.

Sóng
YM: thanhngoc_ntk05
Email: ngoc.dinh@kynangsong.org

Bác ơi, đọc bài này xong cháu xúc động lắm. Bác và vợ bác đã rất may mắn được gặp nhau và nên duyên vợ chồng suốt ngần ấy thời gian qua. Mong rằng bác và vợ bác sẽ sống hạnh phúc mãi mãi^^tự dưng cháu thấy quý bác quá à.

Miss Bọ§Cạp

Bài viết làm Tin Yêu cảm nhận một tình yêu thật mãnh liệt, nồng cháy và cảm xúc dâng trào… đơn giản nhưng thấm đượm tình yêu…
Chúc cô chú luôn khỏe mạnh, bình an và tiếp tục bước đi trên quãng đường hạnh phúc ấy.
Làm cháu cũng ấm lòng…

Tin Yêu

Bài viết của bác là bài viết duy nhất về người vợ trong cuộc thi này.
Đọc báo hàng ngày, ít khi cháu thấy một người đàn ông nào nói lên sự biết ơn và trân trọng đối với người vợ của mình. Có lẽ vì xã hội mình vẫn còn tư tưởng trọng nam khinh nữ chăng? Cũng có thể quá nhiều người đàn ông đặt sĩ diện của mình cao hơn nên không thể nói lời cảm ơn với vợ…
Cháu thật sự cảm động trước mối tình sâu đậm của 2 bác.
Cảm ơn bác đã viết những dòng này, cho vợ bác, cho con cháu, và cho cả những người trẻ như tụi cháu.

Tường Nguyên

Chào bạn,

Mình rất ngưỡng mộ tình yêu của bạn. Ngưỡng mộ cả bạn nữa.Vì chính bạn đã tạo ra sự kỳ diệu này.Thánh thần đã đưa đẩy cho bạn gặp người ấy, chỉ mấy giây thôi mà sau đó hai người đã trở thành vợ chồng. Đi du xuân “lượm ” được vợ. Mình nghĩ đây là duyên từ kiếp nào .
Mong bạn cố giữ vững niềm tin, sự lạc quan của bạn sẽ giúp cô ấy vượt qua căn bệnh này. Mình đoán là vậy. Cố lên bạn nhé.

Chiến thắng Ngọc Hồi-Đống Đa trong bối cảnh

ngàn năm Thăng Long, thử đặt lại vài giả thuyết

TSKH Nguyễn Đăng Hưng

Giáo dư danh dự thực thụ trường Đại học Liège, Bỉ

Một tiết mục đáng chú ý tại TP HCM trong dịp Tết Canh dần vừa qua là Lễ kỷ niệm 221 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa do Sở Văn hóa - Thể thao và Du Lịch TPHCM tổ chức tại Công viên Tao Đàn ngày mồng năm 18/2/2010. Buổi lễ đã được tổ chức long trọng với sự tham dự các ông Lê Thanh Hải, ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh, Lê Hoàng Quân, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố, đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn viên thanh niên cùng đông đảo người dân thành phố và du khách nước ngoài. Ông Dương Quan Hà, Chủ tịch Ủy ban MTTQ TPHCM đã có bài phát biểu đáng được lưu ý. Chương trình sân khấu hóa đã diễn ra sôi nổi với phần biểu diễn nghệ thuật dân tộc đặc sắc của các nghệ sĩ Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.

Đọc báo tôi cũng thấy một buổi lễ tương tự cũng được tổ chức tại Gò Đống Đa, Hà Nội. Đến tham dự thắp hương trước tượng đài Quang Trung có Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Công Soái, Phó Chủ tịch UBND TP Phí Thái Bình, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu, thứ trường Bộ Quốc Phòng, ông Vũ Trọng Kim, Phó Chủ Tịch kim Tổng thư ký Mặt Trận Tổ Quốc. Thành phần và cấp bực tham gia của Thành ủy và Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội có phần thấp hơn, kém long trọng hơn tại TP HCM.

Việc thành ủy TP HCM coi trọng ngày kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi Đống Đa hơn thành ủy Hà Nội là điều làm tôi chú ý! Ngay tại thủ đô, người  (lãnh đạo) Hà Nội cảm nhận lịch sử không bằng người Sài Gòn chăng?

Lẽ ra năm nay, trong dịp lễ hội ngàn năm Thăng Long, lễ hội Gò Đống Đa phải có gì nỗi trội hơn thường lệ mới phải chứ?

Thật vậy, nếu không có anh hùng dân tộc Quan Trung - Nguyễn Huệ và chiến thắng Ngọc Hồi Đống Đa thì làm gì Thăng Long còn là của Việt Nam để năm nay chúng ta ăn mừng thủ đô ngàn năm?

Đừng quên cuộc xăm lấn Đại Việt năm 1788 là cuộc xâm lấn bành trướng cuối cùng của phong kiến Trung Hoa và nếu Nguyện Huệ đã chọn hướng giải quyết khác đi thì lịch sử và địa lý của dân tộc Việt Nam ngày nay sẽ ra sao?

Chính sử Việt Nam ghi lại năm ấy mượn cớ vua Lê Chiêu Thống cầu viện, nhà Thanh đã giao cho Tôn Sỹ Nghị một đạo quân đông đảo gần 30 vạn, ào ạt kéo vào nước ta chiếm đóng Thăng Long. Thế yếu, các tướng Tây Sơn Ngô Văn Sở, Ngô Thời Nhiệm rút về Tam Điệp cố thủ và bảo toàn lực lượng. Trong Nam Nguyễn Ánh đã gia tăng được lực lượng sẳn sàng uy hiếp Qui Nhơn trong lúc Thái Đức Hoàng đế Nguyễn Nhạc lâm trọng bệnh. Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ trên thực tế chỉ kiểm soát được một vùng lảnh thổ khá hẹp thừ Thuận hóa đến Nghệ An, trong tay huy động chưa có được 1/10 quân số nhà Thanh đang xâm lược Bắc Hà!

Thử tường tượng vì thế yếu Nguyễn Huệ chọn một hướng khác, trước vận mệnh hiễm nghèo của đất nước, làm ngơ trước đoàn “quân lạ” đang xâm nhập miền Bắc, quá đông, quá hùng hỗ. Nguyễn Huệ chỉ nghĩ đến quyền lợi của nhà cầm quyền, chỉ lo đương đầu với Nguyễn Ánh ở Gia Định và Nguyễn Nhạc trong Nam, sau đó chọn giải pháp thúc thủ, giao lại đất Thanh Hóa Nghệ An cho nhà Thanh và vua Lê Chiêu Thống, tóm lại chỉ lo mưu cầu chiếc ghế vương quyền tại phương Nam.

Như vậy lịch sử và địa lý Viêt Nam sau này sẽ ra sao?

Nước ta có lẽ chỉ còn lại từ sông Gianh cho đến Hà Tiên khi người Âu sau này bắt đầu xâm nhập vào Đông Nam Á! Giả thiết này có tính khả thi cao khi ta biết, ngoài Bắc vua Lê Chiêu Thống đã phản bội tổ quốc dùng niên hiệu nhà Thanh mặc nhiên công nhận nền đô hộ của người Tàu. Trong Nam lịch sử còn nghi lại từ Gia Định cũng năm 1788, Nguyễn Ánh đã gởi đoàn thuyền chở gạo ra Bắc chi viện cho quân nhà Thanh mà không thành vì gặp bão. Ông vua sáng lập ra triều đình nhà Nguyễn này có nhiều khả năng cũng sẽ để yên cho nhà Thanh ở đất Bắc sau khi lấy lại giang sơn từ tay nhà Tây Sơn vì chẳng may cho dân tộc Việt, người anh hùng áo vải sẽ phải mất sớm.

Nếu lịch sử đã theo hướng đó thì làm gì ta còn Thăng Long mà tổ chức lễ hội ngàn năm như ngày nay?

May thay, Nguyễn Huệ, được sự trợ giúp tư vấn của tầng lớp sỹ phu chân chính lúc bấy giờ, những Ngô Thời Nhiệm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp, Đoàn Nguyễn Tuấn, Vũ Huy Tấn, Nguyễn Nễ, Nguyễn Huy Lượng, Bùi Dương Lịch… đã chọn lựa hướng khác, hướng chính danh yêu nước thương dân, hướng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và độc lập dân tộc: Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng Đế, minh định chính danh, cũng cố chính nghĩa dân tộc, theo lẽ trời, thuận lòng người, thống nhất ý chí toàn dân toàn quân, tự mình thống lĩnh thủy bộ đại binh ra Bắc đánh giặc Thanh, chấp nhận lấy một chọi mười:

“Chúng nó sang phen này là mua cái chết đó thôi. Ta ra chuyến này thân coi việc quân đánh giữ, đã định mẹo rồi, đuổi quân Tàu về chẳng qua 10 ngày là xong việc. Nhưng chỉ nghĩ chúng là nước lớn gấp 10 nước ta, sau khi chúng thua một trận rồi, tất chúng lấy làm xấu hổ, lại mưu báo thù, như thế thì đánh nhau mãi không thôi, dân ta hại nhiều, ta sao nỡ thế. Vậy đánh xong trận này, ta phải nhờ Thời Nhiệm dùng lời nói cho khéo để đình chỉ việc chiến tranh. Đợi mươi năm nữa, nước ta dưỡng được sức phú cường rồi, thì ta không cần phải sợ chúng nữa.”

Chúng ta biết phần còn lại của lịch sử, số phận của người anh hùng bách chiến bách thắng Quan Trung – Nguyễn Huệ.

Sau mồng năm Tết Kỷ Dậu 1789, Ngô Ngọc Du, một nhà thơ đương thời, đã ghi lại không khí tưng bừng của ngày chiến thắng oanh liệt như sau:

“Mây tạnh mù tan trời lại sáng

Đầy thành già trẻ mặt như hoa,

Chen vai khoác cánh cùng nhau nói:

“Kinh đô vẫn thuộc núi sông ta”

Tại buổi họp báo đầu năm nay (6/1/2010) ở Hà Nội, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Trung Quốc tại Việt Nam Tôn Quốc Tường đã thách thức cả dân tộc Việt : “hợp tác (với Trung Quốc) sẽ phát triển, (Việt Nam) đấu tranh sẽ thất bại”, thiết nghĩ việc tổ chức cho thật long trọng Lễ Hội Chiến Thắng Ngọc Hồi – Đống Đa là điều nên làm. Thật vậy, hình như ngài Đại Sứ quên rằng cách đây 221 năm dân tộc Việt Nam nào có thất bại khi phải bắt buộc chấp nhận hướng đấu tranh dù phải một chống mười!

Sài Gòn mồng bảy Tết Canh Dần 2010