Tag-Archive for » Giáo dục «

September 05th, 2016 | Author:

PHUNU1

Một bài phỏng vấn khác cũng đã được đăng trên báo Phụ Nữ cách đây 12 năm (25/tháng 9/2004)

TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CỦA BÁO PHỤ NỮ VIỆT NAM

VỀ ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

GS Nguyễn Đăng Hưng

 Nhà báo

Thưa GS, thời gian qua, ngành giáo dục có nhiều cải tiến giáo dục (từ cải tiến bỏ chấm điểm cho HS tiểu học, cải tiến xây dựng mô hình trường học mới, cải tiến thi vào đại học…). Nhưng, những cải tiến này thay vì làm yên lòng dư luận, lại đang thổi bùng lên những luồng tranh luận lớn hơn về tính hợp lý đúng đắn của các quyết sách. Riêng với GS, ông đánh giá như thế nào về những cải tiến giáo dục thời gian gần đây?

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Tôi không lấy làm lạ là mỗi biện pháp đề đạt từ Bộ GD&ĐT đều gây tranh luận có khi khá gay gắt.

Lý do chung là những cải cách đưa ra chưa đồng bộ, chưa thấu tình đạt lý, chưa được tham khảo kỹ lưởng nhất là chưa dứt khoát mà còn vươn vấn nếp cũ, chưa chịu buông hẳn vì những quyền lợi cục bộ đã tồn tại quá lâu, nay ăn sâu vào não trạng như những căn bệnh kinh niên…

Dư luận chung về giáo dục chưa được đồng thuận, quan điểm đổi mới thực thụ và quan điểm bảo thủ trì trệ còn đan xen phức tạp…

Theo tôi thì vì sau 40 năm hòa bình, 70 năm dựng nước, nền giáo dục Việt đã đi lạc đường nay rớt tụt ở tận đáy. Vì sức ép của xã hội ngay cả các từng lớp được chính quyền ưu đãi, nay đã có những bước đi bắt đầu đúng hướng, những cải tổ có ít nhiều thực chất… Tuy vậy, nhìn chung tôi đánh giá là vẫn chưa thấm vào đâu, chưa thay đổi được cục diện, chưa tạo được động tác đột phá cần thiết. Khi căn bệnh đã nhập vào xương, vào tủy mà chỉ chửa trị ngoài da, hay cho uống thuốc cầm chừng thì sẽ không hy vọng có hiệu quả, ít ra trong ngắn hạn.

Nhà báo

Theo ông, vì sao giáo dục Việt Nam vẫn loay hoay tìm đường, sau rất nhiều cải tiến, rồi hủy bỏ, rồi lại cải tiến, rồi lai sửa chữa? Do tư duy giáo dục, hay do thiếu kinh phí, hay do chúng ta kết luận và chê trách Bộ GD-ĐT quá sớm khi mà cải cách giáo dục chỉ mới bắt đầu?

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Đừng nghỉ cải tổ giáo dục cần nhiều kinh phí. Nghĩ như thế là sập bẫy các thế lực lợi ích muốn chiếm lĩnh giáo dục để trục lợi cho phe nhóm. Trong cải tổ giáo dục, kinh phì chỉ là điều kiện phụ. Điều kiện chính là có hay không tư duy giáo dục chân chính, tư duy nhân văn khoa học đa chiều?

Những người không có tư duy giáo dục chân chính không thể đứng ra chủ trương cải tổ được! Tại sao từ hơn 40 năm hòa bình có biết bao thời gian cho suy ngẫm, tìm hiểu, tham khảo, thảo luận mà cứ loay hoay tìm đường không có lối ra?

Tại vì bấy lâu nay cái mà nhà chức trách muốn làm là cái sai lạc, còn cái đúng, cái phù hợp lại là cái mà họ cố tình bác bỏ, chối từ…

Thật vậy, chương trình giáo dục đúng đắn, khoa học, nhân văn đã được GS Hoàng Xuân Hãn (bạn rất thân của TT Phạm Văn Đồng), thành viên của chính phủ Trần Trọng Kim đã đề đạt nghiên cứu và thực thi chỉ trong 4 tháng (Chính xác là Từ ngày 20 tháng 4 đến ngày 20 tháng 6 năm 1945). Sau này chính quyền Việt Nam Công Hòa (1955-1975) đã xử dụng hệ thống giáo dục này và đã đạt được những thành quả rất khả quan.

Tôi rất vui nhân ngày Quốc Khánh nhắc đến việc này.

Suốt quá trình trên 70 năm chính quyền mới đã đánh đổ hệ thống này, đánh giá chính phủ Trần Trọng Kim là bù nhìn, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa là ngụy quyền, bác bỏ và miệt thị thẳng thừng chương trình giáo dục này, một chương trình đầy tính nhân văn, khai sáng, đa chiều, được học hỏi nghiêm túc từ các nước phát triển Âu Mỹ…

Rồi tốn bao công sức tìm tòi, gởi bao phái đoàn tham quan, rồi bao lần cải tổ, bao lần thay đổi rút cục đâu lại vào đấy.

Phải bước ra ngoài tư duy giáo điều sáo rỗng, duy ý chí, trọng hình thức, đề cao thành tích, duy trì lợi ích phe nhóm… mới mong có cải tổ thực sự với hiệu quả thực chất lâu dài…

Tôi có thể đề nghị một số biện pháp, một vài quyết định, chẳng tốn kinh phí nào mà sẽ đem lại ngay những sự thay đổi hiệu nghiệm!

Thí dụ trong tư duy giáo dục có sai lầm căn bản lẫn lộn giữa tuyên truyền và giáo dục. Hãy bãi bỏ những bài học nhồi nhét tuyên truyền vô tội vạ nhàm chán không có thực chất trong chương trình trung học và đại học đại chúng. Hãy chỉ giảng dạy chính trị tại các trường chính trị của đảng mà thôi…

Tôi đề dạt chấm dứt ngay các hệ chuyên tu và tại chức. Các hệ này chỉ phục vụ cho các nhóm lợi ích không muốn học mà muốn làm quanl

Các hệ này tự nó phá hoại hệ chính qui, nền giáo dục nghiêm túc, làm nhụt chí con em trên con đường học thực để xây dựng hiệu quả xã hội, kinh tế, công nghệ…

Nhà báo

Theo GS, đâu là điểm yếu nhất của GD Việt Nam?

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Chính là cái mà tôi vừa nói. Không có tư duy triết lý giáo dục nghiêm túc khoa học và nhân văn.

Nhà báo

Đã có nhiều năm làm việc tại nước ngoài, ông có thể so sánh một vài điểm giữa cách làm giáo dục ở nước bạn và nước ta? Cũng như ông thấy sự khác nhau nào giữa HS Việt Nam và HS ở nước bạn? Tại sao, những sản phẩm của giáo dục Việt Nam vẫn đang gặp khó khi hội nhập quốc tế?

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Đã sống hơn 50 năm tại Châu Âu, đi thỉnh giảng và thường trú nghiên cứu khoa học trên 20 nước tôi thấy rõ lý do của sự tụt hậu của nền giáo dục Việt Nam.

Nền giáo các nước phát triển luôn luôn lấy người đi học, học sinh, sinh viên làm chủ thể. Họ tạo điều kiện để người dân có thể hấp thụ một chương trình giáo dục nhân văn, đa chiều, các tri thức đề cao tính dân chủ tự do, không kỳ thị chủng tộc, giai cấp, tôn giáo, chính kiến. Họ đề cao học thực, ngăn cấm chạy theo bằng cấp, thành tích ảo…

Nền giáo dục như vậy sẽ giúp người học có tinh thần phản biện, phê phán cái cũ, loại bỏ cái lạc hậu để tìm ra chân lý, lẽ phải. Phải như vậy mới là khoa học, mới là học thuật..

Chính vì vậy mà đầu ra sẽ khác hẳn. Ai đã có bằng tốt nghiệp thì ngưới ấy có trình độ thực chất tham gia đóng góp điều hành và phát triển xã hội một cách có hiệu quả.

Qua hai Trung Tâm cao học Bỉ-Việt mà tôi đã tổ chức và điều hành tại các ĐH Bách Khoa TP HCM và Hà Nội (1995-2007) tôi đã mời vể Việt Nam giảng dạy trên 100 giáo sư, nhà khoa học Âu-Mỹ… Hầu hết các đồng nghiệp này đã bày tỏ cùng tôi sự khác biệt mà họ thấy ở sinh viên Việt Nam: Năng kiếu rất tốt nhưng không có đầu óc phê phán và tinh thần sáng tạo…

Sinh viên Việt Nam được đào tạo lại ở Âu Mỹ sẽ phất lên cao vì năng khiếu bẩm sinh và thoát được cảnh nhồi nhét bị động. Họ được trở lại với tình trạng bình thường của con người tự do: biết phê phán và biết sáng tạo…

Phu nu Thu do

Bào báo đăng mới đây ngày 4/9/2016

Nhà báo

Nếu đề xuất một vài giải pháp để “gỡ khó” cho giáo dục Việt Nam, GS sẽ đề xuất những điều gì?

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Tôi có cả một chương trình cứu giải có thể đề xuất. Nhưng dài quá, ở đây không nói hết được. Tôi chỉ xin nhấn mạnh ở hai đề xuất quan trọng nhất không cần kinh phí đã nói ở trên:

Hãy bãi bỏ những bài học nhồi nhét tuyên truyền.

Hãy chấm dứt ngay các hệ chuyên tu và tại chức.

Nhà báo

Câu hỏi cuối cùng, nhân dịp đầu năm học mới, GS mong muốn điều gì ở ngành GD trên cương vị một giáo sư? Và mong muốn điều gì trên tư cách một phụ huynh học sinh.

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Với tư cách nhà giáo dục, người Việt nam, tôi mong mỏi cải cách giáo nhanh chóng được thực thi có hiệu quả.

Muốn vậy chính phủ nên giao công tác trọng hệ này cho một công trình sư có đủ kinh nghiệm, tư duy, hiểu biết, tầm nhìn và đảm lược, đứng ra ban hành qui chế và điều động tổ chức khâu thực hiện. Công trình sư này phải có toàn quyền chọn lựa nhân sự cộng tác viên. Tôi cho rằng nếu chọn người chính xác, tạo điều kiện đầy đủ thì chỉ trong 3 năm thôi sẽ có đổi thay thực chất.

Với tư cách phụ huynh tôi sẽ phàn nàn là tuy phải đóng thuế cao, nhưng tôi lại không có được một hệ thống giáo dục cần thiết cho con cháu. Là phụ huynh, đã từ lâu tôi đã mất lòng tin ở nền giáo dục nước nhà đến nỗi có chút tiền là tôi phải gửi con ra nước ngoài du học, ngay cả những lĩnh vực không có gì gọi là tiên tiến…

Tôi khó chấp nhận tình trạng này kéo dài thêm nữa…

Gs Nguyễn Đăng Hưng

Sài Gòn ngày 3/9/2016

Category: Bài phỏng vấn, Giáo dục  | Tags:  | Comments off
September 20th, 2015 | Author:

VÀI Ý KIẾN NHANH GỌN VỀ VIỆC BỔ NHIỆM

PGS, GS Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

GS Nguyễn Đăng Hưng

Quan điểm bất biến của tôi

Trước nhất tôi xin nhắc lại quan điểm tâm huyết của tôi từ hơn 20 năm nay khi tôi quan tâm đến nay nền giáo dục Việt Nam nhất là ở cấp đại học. Tôi luôn luôn cổ vũ cho việc cải tổ giáo dục Việt Nam nhất là việc thay đổi cách tổ chức hệ thống đại học cho phù hợp với xu thế hội nhập, nhanh chóng bắt kịp các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới.

Trên cơ sở đó, tôi đã nhiều lần đề đạt ý kiến là Bộ GD&DT nên công nhận quyền tự chủ cho các trường đại học. Cách đây có một tuần các trên báo Đất Việt và trên đài RFA, tôi đã lập lại quan điểm này khi phải góp ý kiến về những bất cập đã xảy ra trong đợt tuyển sinh đại học cho niên khoá 2015-2016 vừa qua.  Quyền bổ nhiệm các chức danh PGS, GS cũng nằm trong gói quyền tự chủ này.

Tuy nhiên, ở đây cần phải bàn thêm, cần phải có thời gian, nhất là cần phải có những quy chế phù hợp và chặt chẽ: Cải tổ nhưng phải bảo đảm tính kế thừa, không dễ dãi buông lỏng, khởi đầu cho những tiêu cực mới, có hại cho tương lai công cuộc đổi mới.

 

more…

Category: Bài viết, Chính luận  | Tags:  | 2 Comments
April 12th, 2015 | Author:

Giáo dục bậc cao: Hết thời học phí đi đôi chất lượng

YÊN TRANG thực hiện

(PL)- Một nghiên cứu của tờ The Economist cho thấy sinh viên Mỹ đang tốt nghiệp với kết quả ngày một thấp trên bảng xếp hạng của thế giới.

Theo The Economist, chính người Mỹ đã “phát minh” ra hình mẫu của một ĐH nghiên cứu hiện đại khi kết hợp giữ mô hình ĐH Oxbridge của Anh và các viện nghiên cứu của Đức. Mô hình Mỹ đã trở thành “chuẩn mực vàng” cho hầu hết trường ĐH trên toàn thế giới. Tương tự, Mỹ đã khởi xướng quá trình phổ cập giáo dục bậc cao từ thế kỷ 19. Kể từ đó quá trình này đã lan rộng sang châu Âu và Đông Á vào thế kỷ 20 và giờ đây đã và đang diễn ra gần như ở mọi nơi trên thế giới.

Tuy nhiên, sự tụt hạng trong kết quả đào tạo của ĐH Mỹ khiến các bậc phụ huynh, trong đó có Việt Nam, phải đặt lại vấn đề liệu những khoản đầu tư khổng lồ dành cho giáo dục có xứng đáng hay không?

more…

Category: Bài phỏng vấn, Giáo dục  | Tags:  | Comments off
October 27th, 2014 | Author:

ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN GIÁO DỤC- MỘT VIỆC CHƯA THỂ THỰC HIỆN

Nguyễn Đình Cống

Gần đây chúng ta nói nhiều đến đổi mới toàn diện nền giáo dục. Thực ra gọi là sửa chữa sai lầm thì đúng hơn. Tuy vậy, dù là sửa sai hoặc đổi mới thì cũng chưa thể làm thành công được vì rằng những điều kiện thật sự cần thiết cho việc đó chưa có. Chúng ta có thể có nghị quyết, có kinh phí, có đường lối, có chương trình nhưng những cái ấy chỉ là phụ. Cái cốt lõi nhất, quan trọng nhất, cần thiết nhất hiện thời chưa có được.

Một “thắng lợi lớn” của Giáo dục VN là nghị quyết “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu”. Tưởng rằng với nghị quyết đó giáo dục sẽ phát triển tốt đẹp, không ngờ càng ngày nó càng phạm nhiều sai lầm. Tại sao vậy? Tại vì trong lúc những mặt tiêu cực, mặt hạn chế của giáo dục chẳng những vẫn còn nguyên mà còn phát triển thêm thì nghị quyết đó chẳng qua chỉ là sự thỏa hiệp tạm thời của 2 lực lượng. Một bên là một số nhà khoa học, thấy rõ sự quan trọng của giáo dục nhưng không có quyền hành, họ chỉ có khả năng yêu cầu cấp trên ra nghị quyết.

 

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí, Giáo dục  | Tags:  | Comments off
January 12th, 2014 | Author:

PHẢN ỨNG CỦA MÔT HỌC SINH LỚP 12

_____________________________

 

Thưa thầy,

Vừa về đến nhà là con viết ngay cho thầy những dòng này, sợ rằng nếu không nói ra ngay bây giờ, những cảm xúc này sẽ nhanh chóng bay đi mất.

Nghe thầy nói chuyện, con THẤY ĐÚNG, ĐỒNG Ý, VUI MỪNG,

và XÓT XA, BẤT BÌNH, CĂM GIẬN.

 

Nói thật là con…tức điên lên được!

 

more…

Category: Bài viết, Giáo dục  | Tags:  | Comments off
December 16th, 2013 | Author:

Đổi mới toàn diện giáo dục: ‘Vẫn chỉ là khẩu hiệu…’

 GS Nguyễn Đăng Hưng

Đứng trước một cuộc cách mạng lớn nhằm thay máu ngành giáo dục. Đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đã được đưa ra và được Bộ GDĐT ví von như “một trận đánh lớn”. Nhưng mục tiêu đổi mới thế nào và khi chưa thể trả lời được câu hỏi “chúng ta cần gì ở những sinh viên sau khi ra trường” thì liệu cuộc đại cải cách nền giáo dục có đạt được mục đích không. Có thể cải cách theo đề án này được không?

more…

Category: Bài viết, Bài viết trích từ báo chí, Giáo dục  | Tags:  | Comments off
April 22nd, 2013 | Author:

Sự thuần khiết của một hành động

  • GS Nguyễn Đăng Hưng

 

Một sự kiện mà tôi cho là rất có ý nghĩa đã xảy ra ngày 29/3/2013 tại trường THPT Nguyễn Hiền thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi nghe nhà trường công bố năm nay sẽ không có môn Sử trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông sắp đến, học sinh đã đã đồng loạt xé đề cương rồi thả giấy vụn xuống sân trường. Chẳng những học sinh 14 lớp 12 có hành động này mà các lớp đàn em khác cũng tham gia. Vài người chứng kiến đã chụp ngay được những hình ảnh ngoạn mục về sự kiện này và đã tải lên mạng làm xôn xao dư luận. Các phương tiện truyền thống đại chúng đã phản ảnh rộng rãi sự kiện. Các bậc thức giả, các cơ quan ban ngành đã lên tiếng phê phán nghiêm khắc và không ít người đã cho rằng đây là một hành động bồng bột, gây phản cảm đáng chê trách.

more…

Category: Bài viết, Giáo dục  | Tags:  | Comments off
November 08th, 2012 | Author:

giao-duc-4

Một nền giáo dục bất khả

Nguyễn Thị Từ Huy

Chưa bao giờ mấy chữ “cải cách giáo dục” xuất hiện trên báo chí nhiều như hiện nay. Thậm chí Bộ Giáo dục còn đề ra cả một chương trình đầy tham vọng: đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục.

Tuy nhiên, từ góc nhìn chủ quan của người viết bài này, dù là “đổi mới” hay “cải cách”, muốn gọi kiểu nào thì tùy, hay chỉ ngắn gọn là “giáo dục”, ở thời điểm hiện tại, đều là bất khả. Nếu cố tình tách giáo dục như một hiện tượng riêng biệt để sửa chữa, đắp vá, thêm thắt các chi tiết, thì không thể có cải cách, không thể có đổi mới, thậm chí không có cả giáo dục.

more…

Category: Bài viết trích từ báo chí  | Tags:  | Comments off
October 26th, 2012 | Author:

giao-duc3Để có một nền giáo dục – khoa học hiện đại, cần một nền văn hóa khai phóng

GS Phạm Xuân Yêm (Paris)

Trả lời phỏng vấn báo Văn Hoá Ngh An (VHNA)

VHNA:

Tiến sĩ Quốc gia Đại học Paris, nguyên Giám đốc nghiên cứu thuộc Trung Tâm Quốc Gia Nghiên Cứu Khoa Học (ngành Vật Lý lý thuyết), làm việc tại đại học Pierre & Marie Curie, Paris, giáo sư Phạm Xuân Yêm là một trí thức luôn quan tâm đến văn hóa, giáo dục và khoa học của nước nhà. Nhân Hội nghị lần thứ 6 của Ban chấp hành trung ương Đảng đang nhóm họp để bàn về công tác giáo dục, khoa học, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với giáo sư về các lĩnh vực này. Chúng tôi quan niệm, để tiếp cận và nhận thức vấn đề một cách khách quan, có thể, và cần lắng nghe nhiều ý kiến khác nhau để có những kết luận và quyết định sáng suốt nhất. Với tinh thần đó, chúng tôi giới thiệu cùng bạn đọc nội dung cuộc trao đổi này

more…

Category: Bài phỏng vấn, Bài viết trích từ báo chí  | Tags:  | Comments off
October 15th, 2012 | Author:

hoangtuy1

Đề cương Cải cách giáo dục

Hoàng Tụy

Lời dẫn,

Tôi ra Hà Nội khi trời đã vào thu. Tôi tham dự Hội Nghị Quốc Tế lần thứ 4 về “Cửa sông và bờ biển (ICEC)” do trường Đại học Thủy Lợi và Trung tâm nghiên cứu và đào tạo quốc tế về xói mòn và bồi lắng phối hợp tổ chức. Nhân dịp này tôi cũng mang theo hai cuốn tuyển tập các công trình khoa học mà tôi là tác giả do nhà xuất bản Trí Thức xuất bản nhân dịp một Hội nghị quốc tế khác do ĐH Tôn Đức Thắng tổ chức tháng 8 vừa qua tại Sài Gòn. Tôi muốn chính tay mình mang ra Hà Nội ký tặng GS Hoàng Tụy vì ông đã có nhã ý nhận lời viết cho hai cuốn sách ấy những lời bạt rất thân thiện và thắm thiết…

Năm 2004 nhân dịp tọa đàm về giáo dục tại Bộ GD&ĐT do Bộ Trường Nguyễn Minh Hiển tổ chức tôi có gặp GS Hoàng Tụy, nhưng chưa có dịp nói chuyên riêng, đối mặt trực diện. Nay nhân chuyến đi Hà Nội với khí hậu ấm áp tuyệt vời, tôi rất thích thú được đàm đạo cùng ông qua một bửa cơm trưa trong một nhà hàng yên tĩnh trên khu phố Đội Cấn.

Dĩ nhiên trọng tâm câu chuyện là việc cải cách giao dục trong thời sự nóng bỏng của Hội Nghị Trung Ương 6.

Phải nói chính kiến của mỗi bên đã có từ lâu, nhưng sự đồng tình tâm đắt là gần như tuyệt đối. Thời sự đã làm cho những quan điểm, những nhận định, những kiến nghị như tươi mát lại.

Ông tặng tôi cuốn sách: “Giáo dục: Xin cho nói thẳng” có những bài báo một thời làm chao đảo tạp chí Tia Sáng, năm 2009, đã được in và phát ra ngày giải thưởng Phan Chu Trinh năm ngoái, nay được nhà xuất bản Trí Thức in lại và bổ sung với nhiều bài mới khác rất thú vị.

Ông cũng rút ra tặng tôi một bản kiến nghị mới toanh 8 trang A4: “Đề cương Cài cách Giáo dục”, một tài liệu rất thời sự.  Ông giở cho tôi xem ngay trang hai của bản kiến nghị và gây tôi chú ý ở điểm tôi tâm đắt nhất (xem bài phỏng vấn: “Giáo dục Việt Nam bệnh đã quá nặng, cần được giải phẫu”). Về khách sạn đọc lại toàn bản văn tôi rất thích và định điện thoại hỏi ông gởi cho phiên bản điện tử. May quá tạp chí Tia sáng số ra ngày 11/10 đã công bố toàn bộ bản kiến nghị.  Tuy nhiên, trên bản đã công bố, đoạn văn quan trọng sau đây: “Cuộc sống từ lâu đã đòi hỏi nhà trường phải phi chính trị hóa, thoát khỏi chế độ bao cấp tư tưởng với những ràng buộc giáo lý cứng nhắc đang có tác dụng kìm hãm thay vì khai sáng trí tuệ”, đã bị cắt bớt phần in đậm.  Dưới đây tôi xin phép tạp chí Tia Sáng kéo về nguyên văn đã được công bố.

Sài Gòn ngày 15/10/2012

Nguyễn Đăng Hưng

more…

Category: Bài viết, Chính luận  | Tags:  | Comments off